رضاشاه کبیر ـ سفرنامه خوزستان / فهرست
رضاشاه کبير سفرنامة خوزستان تجديد چاپ: نشر تلاش 1383 Talash / Sand 13 21073 Hamburg Germany حروفچينی: آليس آواکميان شماره ثبت: ISBN …
رضاشاه کبیر / سفرنامة خوزستان
رضاشاه در سفرنامه هایش / داریوش همایون
داریوش همایون رضاشاه در سفرنامه هایش در تاریخ همروزگار ایران هیچ کس مانند رضاشاه ترور شخصیت نشده است. سه…
مقدمه
مقدمه ايران از لحاظ تاريخ، مملكتي است كه حوادث آن با ساير ممالك عالم تقريباً قابل مشابهت نيست. انقلابات بزرگ و حوادث…
از طهران بپايتخت صفويه و مركز زنديه
از طهران بپايتخت صفويه و مركز زنديه ملتزمين عبارت بودند از: فرجالله خان بهرامي رئيس كابينه وزارت جنگ. خدايارخان امير لشكر. علي آقاخان…
خاطرهاي در «حسنآباد»
خاطرهاي در «حسنآباد» ناهار در «حسنآباد» صرف و يك ساعتي بعدازظهر بهعزم قم حركت كرديم. در اينجا اتفاقاً حالت يكي از…
حركت از قم
حركت از قم پنجشنبه14 عقرب پس از تجديد زيارت، از راه «نيزار» بهطرف اصفهان حركت كردم. قسمتي از اين راه جديدالاحداث كه…
حركت از مورچهخوار
حركت از مورچهخوار بعد از عبور از مورچهخوار بهكاروانسراي مستحكم مادر شاه رسيدم كه بهقول مشهور از بناهاي مادر شاهعباس كبير است.…
ورود بهاصفهان
ورود بهاصفهان كم كم سواد شهر اصفهان كه در ميان گردوغبار نمايان بود، ظاهر شد و اول نشانهاي كه از آنشهر بهنظر…
اخبار تهران
اخبار تهران روز ورود بهاصفهان بهتلگرافخانه براي مخابرات حضوري با تهران رفتم. اين مخابرة حضوري بر حسب تقاضاي خود هيأت وزرا بود…
ملاقات با قونسول نگليس
ملاقات با قونسول نگليس در اين اثنا قونسول انگليس نيز در همان تلگرافخانه تقاضاي ملاقات كرد. او را پذيرفتم. پس از مقدماتي…
احساسات اهالي اصفهان
احساسات اهالي اصفهان چيزي كه موجب مسرت بود، اين است كه اهالي اصفهان از ورود من اظهار نهايت شعف و سرور ميكردند.…
تجهيز قشون
تجهيز قشون از شنبة 16 تا چهارشنبة عقرب در اصفهان ماندم، تا كاملاً سوق قشون بهطرف خوزستان را از اينجا كه مركز…
يك تلگراف مسرتبخش
يك تلگراف مسرتبخش يكي از جملة تلگرافها كه بهجهاتي نظر مرا جلب كرد. تلگراف سرهنگ ساعدالدوله آجودان من بود. ساعدالدوله در…
شايعة كنارهگيري
شايعة كنارهگيري در نتيجه انتشارات خارجيان و تلقينات اقليت مجلس در تهران، مشهور شده بود كه من از آمدن بهاصفهان قصدم كنارهگيري…
حركت از اصفهان
حركت از اصفهان چهارشنبه 20 عقرب صبح با همراهان از خيابان تاريخي چهارباغ و پل اللهورديخان گذشته بهطرف قمشه حركتكردم. در…
بهطرف آباده
بهطرف آباده پنجشنبه21 عقرب از «ايزدخواست» حركت كرديم و از روي پلي كه در مقابل كاروانسراي شاهعباسي است وكتيبهاي هم بهاسم…
تلگراف خزعل
تلگراف خزعل در همين روز تلگراف ذيل از طرف شيخخزعل بهمن رسيد: آستان مبارك حضرت اشرف اعظم آقاي رئيس الوزرا دامت…
تلگرافات تهران
تلگرافات تهران شب را قوامالملك در باغ «محمديه» از ما ميهماني شاياني كرد. از همراهان، دبير اعظم، چون سخت مريض شده بود،…
ملاقات با قونسول انگلس
ملاقات با قونسول انگلس ژنرال قونسول انگليس از من وقت ملاقات خواست. پذيرفتم. وارد شد. از طرز دخول او بهاطاق دريافتم كه…
حركت از شيراز
حركت از شيراز يكشنبه24 عقرب از شيراز حركت كردم و بهقوامالملك كه اجازه خواسته بود در اين مسافرت با من همراه باشد،…
ورود بهبوشهر
ورود بهبوشهر سهشنبه26 عقرب بالاخره در ميان اين گردوغبار و پذيرايي با ملاطفت مردم قبل از ظهر بهبندر بوشهر وارد گرديدم. اهالي…
ملاقات با نايب شرقي سفارت
ملاقات با نايب شرقي سفارت روز بعد از ورود، ژنرال قونسول انگليس مقيم بوشهر و مستر هاوارد نايب شرقي سفارت انگليس بهديدن…
راجع بهمجلس
راجع بهمجلس چون در مجلس شوراي ملي مذاكراتي شده بود و بعضي از وكلاي مفسد و خائن، زبان بهاتهامات و مفترياتي گشوده…
در كشتي مظفري
در كشتي مظفري مسافرت در اين كشتي مخاطره عظيمي بود. زيرا كه مخصوص سفر دريا ساخته نشده و چند جاي آن رخنههاي فاحش…
جزيره خارك
جزيره خارك هلانديها كه از هرجومرج قبل از كريمخان استفاده كرده از بصره بهجزيره خارك كه اكنون كشتي ما از نزديكي آن…
عهد قاجاريه
عهد قاجاريه دوره قاجاريه شروع شد. انگليسيها با شيوخ متمرّد قراردادهايي بستند. دولت ايران بهانگليسيها حق داد، كه در موقع لزوم، براي…
فوت فرصت
فوت فرصت در نوشتن اين سطور، قصدم تحرير گزارش يوميه است و ابداً ميل ندارم بهاشخاص و دودمانها تعرض بكنم. ولي چه بايد…
خطر
خطر شب قبل از عزيمت از بوشهر، خبر كتبي محرمانه از يكي از مبادي مهمه رسيد و دبير اعظم بهمن ارائه داد…
در سرزمين الام
در سرزمين الام پنجشنبه پنجم قوس مقارن ظهر بندر ديلم از دور نمايان شد و برق شعف از چشم اطرافيان من درخشيد.…
نشان دولت
نشان دولت در ساحل چيز مضحكي كه ديدم اين بود كه كاپيتن بهخاك افتاده شكر خداوند را بهجاي آورد. چون بهاو نزديك…
نتهاي سفير انگليس
نتهاي سفير انگليس در بندر «ديلم» تلگرافي از تهران رسيد كه هيأت وزرا تقاضاي مخابرة حضوري دارند. بهدبيراعظم و وزير پستوتلگراف امر…
روابط با انگليس
روابط با انگليس انگليسيها از ديرزماني خود را موظف بهدخالت در امور تجارتي و سياسي ايران ميدانستند. واقع بودن اين سرزمين در…
تسليم خزعل
تسليم خزعل در اين ضمن تلگرافي از طريق بوشهر از خزعل رسيد بهشرح ذيل: مقام منيع حضرت اشرف آقاي رئيسالوزرا…
در زيدون
در زيدون من كه معتاد بهاعمال سربازي هستم و عمر خود را در ميدانهاي جنگ و مؤانست با توپ و تفنگ صرف…
احوال اردوي بهبهان
احوال اردوي بهبهان براي اينكه از حالت و علميات ستوني كه از اصفهان تجهيز شده بود و بايستي از بحبوحة بختياري گذشته…
حركت به«لنگير»
حركت به«لنگير» يكشنبه 8 قوس بعد از دو شب توقّف در اردوگاه اوليه «زيدون»، صبح امروز، مطابق امري كه داده شده بود…
تشويش اردوي غرب
تشويش اردوي غرب در طول طريق من متفكر و واقعاً ناراحت بودم و كمتر با كسي صحبت ميداشتم. تمام توجّهم بهطرف قشوني…
ورود به«لنگير»
ورود به«لنگير» عصر وارد «لنگير» شديم. اين نقطه هم جزء ناحيه زيدون است و با منزل شب گذشته، شش فرسخ فاصله دارد.…
مواقع اشرار
مواقع اشرار از اول خاك «زيدون» تا اين نقطه كه قرارگاه اردو است، تمام در قلمرو قواي هواداران خزعل و خزعل بود.…
ده ملا
ده ملا پنجشنبه 12 قوس قبل از ظهر وارد «دهملا» شديم. راه از «سويره» تا اين قصبه دوفرسخ يا قدري بيشتر است.…
از دهملا بهاهواز
از دهملا بهاهواز جمعه 13 قوس صبح در اتومبيلهاي خود كه بنابر دستور سابق از راه «هنديجان» به«دهملا» آورده بودند، نشسته بهطرف…
خوزيان
خوزيان گاهي دهات و چادرهاي ايراني ديده ميشد كه ساكنان آنها ملبس بهلباس عرب و متكلم بهزبان عرب بودند، و دولت بهآنها…
جنايات
جنايات در اول محرم 1314، هنگام مغرب، همين خزعل جمعي تروريست را وادار كرد كه بهخانه برادر رفته و او را بكشند.…
ترجمه مكتوب شيخخزعل
ترجمه مكتوب شيخخزعل اهواز 10 صفر 1343 حضرت ثقهٌالاسلام آقاي ميرزاعبدالحسين نجل آيهٌالله شيرازي دامت بركاته «پس از تقديم سلام و…
تهديد دلسوزانه
تهديد دلسوزانه پنج فرسخ بهاهواز مانده اتومبيلي در ميان گردوغبار پيدا شد. از اتومبيل من گذشته بهاميرلشكر جنوب و امير اقتدار رسيد.…
ورود بهاهواز
ورود بهاهواز جمعه 13 قوس ساعت پنج بعدازظهر بهاهواز رسيدم. عدّهٌ كثيري با اتومبيل و اسب تا نيمفرسخي بهاستقبال آمده بودند…
روز اول توقف در اهواز
روز اول توقف در اهواز شنبه 14 قوس صبح بر حسب عادت زود برخاستم. امر دادم بهبوشهر تلگراف كنند كه كشتي پهلوي…
خزعل
خزعل خزعل بالاخره از كشتي بيرون آمد و در منزلي كه براي او تهيه ديده بودند وارد شد. مراسلهاي نوشته بود كه…
مواجهه با خزعل
مواجهه با خزعل بالاخره بهخزعل وقت دادم، كه فردا ساعت ده بيايد. موقعي كه در ايوان جنوبي عمارت قدم ميزدم، وارد…
نمايندگان خارجه
نمايندگان خارجه اعضاي دواير و روساي قبايل و شيوخ و تجار و كسبه و علما و نمايندگان خارجه و غيره بهديدن آمدند.…
سر پرسي لرن
سر پرسي لرن چون لازم بود از نمايندگان خارجه بازديد بشود، مراسم را انجام دادم. از جمله در منزل قونسول انگليس، سرپرسي…
اقبال و اراده
اقبال و اراده امروز صبح در ايوان جلو اطاق قدم ميزدم. همراهان ايستاده بودند. صحبت از ختم غائله و فتح كامل و…
جنگ رامهرمز
جنگ رامهرمز دو شنبه 16 قوس شب تلگرافي از سرتيپ محمدحسين ميرزا فرماندة اردوي اعزامي اصفهان واصل گرديد. معلوم شد در…
حركت بهشوشتر
حركت بهشوشتر چون در اهواز كاري باقي نبود، لازم دانستم كه شهرهاي مهم خوزستان را نيز ببينم و اهالي را حساً آگاه…
نظاميان محصور
نظاميان محصور بعد از عبور از شهر يكسر بهقلعة «سلاسل» رفتيم، كه نظاميان در آنجا بودند. دكتر سلطان سيداحمدخان پيش آمد و…
نفت
نفت رئيس كمپاني نفت ايران و انگليس دعوت كرده بود كه از معدن بازديدي كنم. در سال 1901 (شهر صفر 1319)،…
عزيمت بهدزفول
عزيمت بهدزفول يكشنبه 22 قوس صبح اتوموبيلها را بهوسيلة قايق از كارون عبور دادند، و تقريباً سه ساعت بهظهر از…
اسناد مهم
اسناد مهم شب 24 قوس، دوسية مهمي، مشتمل بر چند سند مختلف، از طرف يك نفر از علاقهمندان بهوطن براي من فرستاده…
انتظام امور
انتظام امور بعد از رفع خستگي، لازم دانستم هرچه زودتر ترتيبي در امور اين صفحه داده، و مأمورجدي و عاقلي بگمارم كه…
از اهواز بهمحمّره
از اهواز بهمحمّره سه شنبه 24 قوس صبح بهكشتي سوار شديم. اين كشتي كوچك بخاري است داراي اطاقهاي پاكيزه و اثاثية نو،…
فيليه
فيليه اهالي محمّره در ساحل رودخانه اجتماع كرده و از هر طرف بانگ شادي بلند بود. فيليه قدري بالاتر از شهر واقع…
خنجر مرصع
خنجر مرصع امروز صبح چهار نفر از رؤساي طوايف ساوجبلاغ مكري آذربايجان، نزد من آمدند. اين خوانين راه دور آذربايجان تا…
بصره
بصره حكمران نظامي را خواستم، و آخرين دستور قطعي راجع به اوضاع اين صفحه و حوادث آينده آن را داده و امر…
حركت به كربلا
حركت به كربلا يكشنبه 29 قوس اول طلوع از كشتي پياده و به قطار سوار شديم. معمولاً قطار در سهفرسخي ميماند…
كربلا
كربلا دوشنبه 30 قوس ساعت هشت صبح قطار ما به ايستگاه كربلا رسيد. جمعي كثير از آقايان علما و تجّار و…
مراجعت از نجف
مراجعت از نجف سرماي راه به درجات شديدتر از روز گذشته بود بهحدي كه تمام همراهان از حس و حركت افتاده بودند.…
سامره
سامره از ايستگاه خط كربلا مستقيماً به ابتداي راهآهن سامره رفتم، كه نزديك شهر كاظمين است. از اينجا خط آهن آلمانها تا…
كاظمين
كاظمين جمعه 5 جدي عصر وارد كاظمين شديم. بعد از زيارت و يكربع توقف در منزل يكي از ايرانيان مقيم كاظمين،…
خاك ايران
خاك ايران جبال برفآلود ايران مدتي بود كه نمايش داشت، و افق بيتغيير عراق را چون ديواري جليل و مزين به آسمان…
كرمانشاه
كرمانشاه دوشنبه 8 جدي صبح قصبه قشنگ «كرند» را ترك گفته، وارد جاده شديم و به قصد كرمانشاه حركت كرديم. …
قزوين
قزوين از همدان به قزوين راه دو مرحله دارد. يكي از همدان به گردنه «آوج»، ديگر از گردنه بهقزوين. در قرية…
عزيمت به تهران
عزيمت به تهران پنجشنبه 11 جدي صبح در ميان صدها اتومبيل بهجانب مركز رهسپار گرديدم. هرقدر به تهران نزديكتر ميشديم، بر…
خاتمه
خاتمه پس از ورود به تهران و فراغت از كار خوزستان، نغمه ديگري آغاز شد. فراكسيون اقليّت بدون هيچ شرم و خجلتي…
فهرست کسان و جايها
کسان الف آشتيانی: 87 آغامحمدخان: 19 آقاجعفر: 26 آلبومحمد: 142 آلقاجار: 3، 98 آلمشعشع: 74 آيرممحمودخان ـ اميرلشگر جنوب: 17 ابراهيم: 24 ابوالحسنخان,…
تصاویر