از اهواز بهمحمّره سه شنبه 24 قوس صبح بهكشتي سوار شديم. اين كشتي كوچك بخاري است داراي اطاقهاي پاكيزه و اثاثية نو، خزعل و پسرانش نيز در كشتي ديگر همراه بودند. چهارشنبه 25 قوس شب در كشتي توقف كرديم. فردا هنگام عصر بهنواحي محمّره رسيديم. كشتيها و قايقهاي بسيار پر …
فيليه
فيليه اهالي محمّره در ساحل رودخانه اجتماع كرده و از هر طرف بانگ شادي بلند بود. فيليه قدري بالاتر از شهر واقع شده و از بناهاي شيخ جابر و محل خوشگذراني و جنايات خزعل است، چندي قبل نظاميان و مأموريني را كه از شوشتر و اهواز گرفته و تحتالحفظ بهمحمّره آورد، در …
خنجر مرصع
خنجر مرصع امروز صبح چهار نفر از رؤساي طوايف ساوجبلاغ مكري آذربايجان، نزد من آمدند. اين خوانين راه دور آذربايجان تا بوشهر را طي كرده و از آنجا با كشتي خود را بهمحمّره رسانيده بودند. در موقعي كه خزعل و پسرانش در مقابل من ايستاده بودند، اين چهار نفر واردشده و …
بصره
بصره حكمران نظامي را خواستم، و آخرين دستور قطعي راجع به اوضاع اين صفحه و حوادث آينده آن را داده و امر نمودم كه تدارك حركت به بصره را ببيند. كشتي خزعل با زينت و آرايش كامل به حركت آمد. شيخ نيز تا بصره مشايعت كرد، شطالعرب تقريباً منظره روز پيش …
حركت به كربلا
حركت به كربلا يكشنبه 29 قوس اول طلوع از كشتي پياده و به قطار سوار شديم. معمولاً قطار در سهفرسخي ميماند و بهساحل آب نميرسد، ولي محض سهولت مسافرت ما استثنائاً قطار مخصوص را به كنار شط فرستاده بودند.
كربلا
كربلا دوشنبه 30 قوس ساعت هشت صبح قطار ما به ايستگاه كربلا رسيد. جمعي كثير از آقايان علما و تجّار و اصناف ايراني مقيم كربلا در نزديك ايستگاه چادر زده بودند. حكمران و رؤساي دواير محلي و اعيان و اشراف و شاگردان مدارس نيز انتظار ما را داشتند. شاگردان مدارس در …
مراجعت از نجف
مراجعت از نجف سرماي راه به درجات شديدتر از روز گذشته بود بهحدي كه تمام همراهان از حس و حركت افتاده بودند. پسر خزعل كه تمام عمر را در گرماي خوزستان گذرانيده و شايد تا اين وقت سرمايي نديده بود، يكمرتبه دچار سختترين سرماها شد. ديدم بالاي لباسهاي زياد پشمين خود دو …
سامره
سامره از ايستگاه خط كربلا مستقيماً به ابتداي راهآهن سامره رفتم، كه نزديك شهر كاظمين است. از اينجا خط آهن آلمانها تا ولايت موصل امتداد دارد. خطی وسيع و محكم است. شب در ماشين مانديم. صبح زود در ايستگاه سامره پياده شديم. اين نقطه ايست كه در يك فرسخي مغرب شهر بنا …
كاظمين
كاظمين جمعه 5 جدي عصر وارد كاظمين شديم. بعد از زيارت و يكربع توقف در منزل يكي از ايرانيان مقيم كاظمين، كه مصارفي كرده و تكلّفي نموده بود، و ملاقات با محترميني كه در آنجا جمع بودند، با اتومبيل به بغداد حركت نمودم. اهالي كاظمين نيز در ابراز شادماني و تزيينات …
خاك ايران
خاك ايران جبال برفآلود ايران مدتي بود كه نمايش داشت، و افق بيتغيير عراق را چون ديواري جليل و مزين به آسمان مربوط ميساخت، اما درشكه در رسانيدن ما به خاك وطن، مثل اين بود كه تعلّلي دارد يا شدت شوق، حركت او را در چشم من كند و تعلّلآميز جلوهگر ميساخت. …
رضاشاه کبیر ـ سفرنامة مازندران / فهرست
رضاشاه کبیر سفرنامهی مازندران تجدید چاپ: نشر تلاش ۱۳۸۳ Talash / Sand 13 ۲۱۰۷۳ Hamburg Germany حروفچینی: آلیس آواکمیان شماره ثبت: ISBN ۳-۰۰-۰۱۴۱۶۰-X ـــــــــــــــــــــــــــــ فهرست رضاشاه در سفرنامههایش/ داریوش همایون مقدمه قسمت اول قسمت دوم قسمت سوم قسمت چهارم قسمت پنجم قسمت ششم قسمت هفتم فهرست کسان و جايها …
كرمانشاه
كرمانشاه دوشنبه 8 جدي صبح قصبه قشنگ «كرند» را ترك گفته، وارد جاده شديم و به قصد كرمانشاه حركت كرديم. شهر كرمانشاه را آيين بسته بودند. اهالي، زايدالوصف ابراز شادماني ميكردند. چراغان بسيار مفصل در تمام شوارع و ميدان توپخانه و ادارات دولتي شده بود. در اين شب، تلگرافات …
قزوين
قزوين از همدان به قزوين راه دو مرحله دارد. يكي از همدان به گردنه «آوج»، ديگر از گردنه بهقزوين. در قرية «رزان» كه واقع است در ابتداي گردنه، توقفي شد. سپس بالا رفتيم. در «سلطانبلاغ» كه درست در مرتفعترين نقاط راه است پياده شديم، و ناهار صرف كرديم. از آنجا سرازير …
عزيمت به تهران
عزيمت به تهران پنجشنبه 11 جدي صبح در ميان صدها اتومبيل بهجانب مركز رهسپار گرديدم. هرقدر به تهران نزديكتر ميشديم، بر عدّه اتومبيلها افزوده ميگشت. در حوالي كرج بهقدري اتومبيل زياد شده بود كه عبور و مرور اشكال داشت. هر طرف تا نظر كار ميكرد از اين مراكب بيجان پوشيده بود. …
خاتمه
خاتمه پس از ورود به تهران و فراغت از كار خوزستان، نغمه ديگري آغاز شد. فراكسيون اقليّت بدون هيچ شرم و خجلتي بنا بر دستور محرمانه شاه، تبليغات شديدي در ميان تراكمه كرده و آنها را بر عليه دولت برانگيختند. ناگاه راه خراسان مغشوش شد، و عدّه كثيري زوّار گرفتار اشرارتركمن گرديدند، …
فهرست کسان و جايها
کسان الف آشتيانی: 87 آغامحمدخان: 19 آقاجعفر: 26 آلبومحمد: 142 آلقاجار: 3، 98 آلمشعشع: 74 آيرممحمودخان ـ اميرلشگر جنوب: 17 ابراهيم: 24 ابوالحسنخان, سرتيپ: 144 احمد, اميرلشگر غرب: 72 احمدخان, دکترسلطان سيد: 108، 109 احمدشاه: 76، 169، 170، 171، 172 اخگر: 87 ادريس, طايفه: 74 اديبالسلطنه: 34 اربابکيخسرو: 25 اردشير بابکان: 155 ارفع …





















