دسته: محمدعلی فروغی

یکی از بدترین کارها این است که شخص امری را وسیله و طریق بداند و چنین نمایش دهد که غایت اوست یا چیزی را که شایستۀ غایت بودن است طریق وصول به امری قرار دهند که شایستۀ غایت بودن نیست چه این کار گذشته از این که تقلب و دو رویی و ریا و دروغ…

‌ ملت ایران باید بداند و البته خواهد دانست که امروز تقرب به حضرت سلطنت به وسیله تأیید هواهای نفسانی و استرضای جنبه ضعف بشری سلطان و تشبثات گوناگون و توسل به مقامات غیر مقتضیه میسر نخواهد شد بلکه یگانه راه نیل به آن مقصد عالی احراز مقامات رفیعه هنر و کمال و ابراز لیاقت…

‌ تأثر شومی که تمدن جدید اروپا نسبت به اوضاع و صنایع مملکت ما بخشیده البته نباید سبب شود که ایرانی‌ها نسبت به آن تمدن به چشم خصومت و عداوت بنگرند زیرا که در این قضیه تقصیری اگر بوده بیشتر متوجه غفلت و بی‌خبری خود ما و فساد و بی‌لیاقتی اولیای امور ما بوده است…

‌ شاید در ممالک ما رسایل و اوراقی که از سیاست مدن گفتگو می‌نماید دارای بعضی مطالب متعلقۀ به علم ثروت باشد اما مسلماً به آن تفصیل و اتقان و نظم و ترتیب صحیح که حالا در مغرب‌زمین معمول است نبوده و با آن که درین عصر و زمان بعضی از علوم جدیده را به…

بیست و پنج شش سال پیش هنگامی که در نتیجۀ حوادث مربوط به جنگ بین‌الملل، مجلس شورای ملّی در حال تعطیل بود دو سه نفر کسانی که هم به اساس مشروطیت و هم به فرهنگ و معرفت دلبستگی داشتند، به امید این که آن روزگار پر ملال سرانجام سپری شود و بار دیگر اوضاع جهان…

‌ در ایام گذشته ایرانیان خود توجهی بسزا بزبان خویش نکرده و آنچه همت و قوه داشته‌اند به دریافت نکات و دقائق زبان تازی مصروف ساخته‌اند چنان که اکثر کتب ادبی از قوامیس و صرف و نحو معانی و بیان و بدیع و نقد شعر و تحقیقات دیگر که برای زبان عرب نوشته شده کار…

‌ نزدیک به سی سال این‌جانب به اتفاق برادرم ابوالحسن فروغی بنابر پیش‌آمد و مناسبت خاصی بر آن شدیم که دیوان خواجه حافظ را از آغاز تا انجام مرتباً خوانده غزل‌ها و شعرهایی را که شایستۀ مقام بلند خواجۀ ارجمند نمی‌یابیم نشان کنیم. چنین کردیم و پس از انجام کار از جناب آقای حاجی سید…

خطابه‌هایی که انتخاب کرده‌ام همه از شاهکارهای ادبی ملل به شمار می‌رود چنان که این مجموعه فصلی و نمونۀ ادبیات اقوام خارجه است و علاوه بر چگونگی سخنوری نمودار افکار دانشمندان هر قوم نیز می‌باشد و فواید اخلاقی و علمی بسیار از آن حاصل می‌شود و امروز حقیقت ادبیات در نزد مردم دانا همین است…

‌ در عالم اسلامی اکثر کسانی که با علم و حکمت سروکار داشته‌اند ایرانی بوده و بی‌اغراق می‌توان گفت تمدن اسلامی را ایرانیان ساخته‌اند. ولیکن چون تا چندی پیش عربی زبان عموم مسلمانان بود تألیف و تصنیف‌ها را همه به عربی می‌نوشتند و از این رو یک جا تمدن اسلامی در نزد بیگانگان تمدن عرب…

‌ چون ارادۀ مقدس اعلی‌حضرت همایون شاهنشاهی بر این تعلق گرفت که عمل موعظه و خطابه در تحت ترتیب معقول درآید، و بر منابر و کرسی‌های خطابه سخن‌هایی گفته شود که برای دنیا و آخرت مردم سودمند باشد مقرر شد وزارت معارف دولت شاهنشاهی در دانشکدۀ معقول و منقول طهران برای کسانی که می‌خواهند به…

‌ خوانندگان محترم به خاطر دارند که چهارسال پیش ازین ما به طبع آثار شیخ اجل شیراز به روشی تازه دست بردیم و از کتاب گلستان شروع کرده و سپس به بوستان پرداختیم و قسمت اعظم غزلیات شیخ را در جلد سوم قرار دادیم و اینک بقیۀ آثار آن بزرگوار را از قصائد و غزلیات…

از تأمل در غزل‌های شیخ تقریباً یقین حاصل می‌شود که از غزل‌سرایی مقصودش شاعری و تصنیف کتاب نبوده بلکه هر غزل را به طبیعت بنابر مناسبتی و پیش‌آمدی و حسب حالی فرموده است، هر وقت به وصال می‌رسیده شادی خود را به شعر ابراز می‌نموده، هر زمان به فراق مبتلا می‌شده به زبان شعر می‌نالیده…

‌ همه کس می‌داند که شیخ سعدی شیرازی گذشته از قصاید و غزلیات بی‌نظیری که از خود به یادگار گذاشته است دو کتاب یکی به نثر موسوم به گلستان و یکی به نظم معروف به بوستان به نگارش آورده است که شاید بتوان گفت نه تنها در زبان فارسی بلکه در هیچ زبانی از جهت…

‌ ارجمندترین کتاب نظم فارسی شاهنامه فردوسی است و زیباترین کتاب نثر گلستان سعدی و این هر دو کتاب به سبب همین که پسندیده خاص و عام شده در دست و پای مردم افتاده و گرفتار دستبرد نویسندگان و خوانندگان گردیده چنان که من چندین سال به اندازه‌ای که توانستم جستجو کردم و سرانجام ناامید…

در عالم اسلامی اکثر کسانی که با علم و حکمت سروکار داشته‌اند ایرانی بوده و بی‌اغراق می‌توان گفت تمدن اسلامی را ایرانیان ساخته‌اند ولیکن چون تا چندی پیش زبان عربی زبان عموم مسلمانان بوده تألیف و تصنیف را همه به عربی می‌نوشتند و از این رو یکجا تمدن اسلامی در نزد بیگانگان تمدن عرب شناخته…

‌ از جمله قبایل و امم سالفه که اعمال و آثار ایشان در جریان امور و کیفیت زندگانی سکنۀ این کره تصرف و مدخلیت تامه داشته و یادگارهای عبرت‌انگیز از خود گذاشته‌اند رومی‌های قدیم می‌باشند که مدّت چندین قرن دعوی مالک رقابی مردم روی زمین می‌نمودند و چندان هم بی حق نبودند زیرا که در…

خیّام …در عالم حکمت و فلسفه مانند بسیاری از کوتاه نظران خشک و جامد نبوده است که در جستجوی حقایق امور جهان طبعش به تکرار کلمات فلسفه قانع و راضی شود بلکه مانند همۀ دانشمندان حقیقی پس از آن که تمام معلومات کتابی را فراگرفته بر خورده است به این که راز دهر گشوده نشده…