Author's posts

استقلال فرهنگی ملت‌ها / محمدعلی فروغی

افراد دو قسم‌اند، بعضی زندگانی عادی می‌کنند، از یکی از راه‌ها که عموم مردم رفته می‌روند و تکلیف عادی خود را در دنیا به جای آورده عمر خود را بسر می‌رسانند، این اشخاص البته مردمان صحیح به قاعده هستند که در هیئت اجتماعیه عضو فاسد نبوده و بار خاطر دیگران نشده‌اند؛ اما بعضی دیگر هستند که مزید شرافتی دارند به این که عملیات آنها اعم از مادی یا معنوی حیثیتی به حیثیات ایشان و ابناء نوعشان افزوده است و راه تازه‌ای برای مردم باز کرده افق جدیدی بروی مردم گشوده‌اند و نعمتی علاوه بر نعمت‌های دیگر برای اهل مملکت خود فراهم کرده‌اند.

ادامه‌ی مطلب

سال خلیج فارس / آیندگان 26 اسفند 1348 / داریوش همایون

ایران آمادگی خود را از همان آغاز برای همکاری با همه کشورها و سرزمین‌های منطقه خلیج فارس برای دفاع و امنیت دسته‌جمعی اعلام کرد. کاربردهای این سیاست کوشش استواری بود که ایران در تحقق این همکاری و در رفع اختلافات و در روشن کردن فضای سیاسی منطقه بکار برد. قراردادهای مکرر تعیین فلات قاره با همسایگان ایران و سلسله دید و بازدیدهای سیاسی در بالاترین سطح و استفاده‌ای که از هر فرصت برای اعلام و نشان دادن حسن نیت ایران شد، منظره را در خلیج فارس یکسره دگرگون کرد.

ادامه‌ی مطلب

گفت و شنود با دکتر استعلامی سرپرست گروه آموزش زبان فارسی مؤسسه عالی ارتباطات / آیندگان، چهارشنبه 23 اردیبهشت 1349

‌‌

چشم‌انداز تدریس دانشگاهی ادبیات ایران هنوز به دیوان‌ها و کتب قطور نویسندگان و شعرای گذشته محدود است و نفوذ ادبیات معاصر در میان قشرهای عظیم روشنفکران ما تأثیری در سیستم آموزشی دانشگاهی نگذاشته است.

ادامه‌ی مطلب

وحدت تاریخی ایران و مبانی نظری خلافت / گزارشی از درسگفتار دکتر سید جواد طباطبایی

«ایران یک نظریه است» یعنی ایران جنبه‌های نظری دارد که به ما اجازه داد زبان و فرهنگ آن را دوباره تجدید بکنیم، و همین عدم انحلال ایران در خلافت نشان می‌دهد که ما یکسری امکانات نظری بسیار اساسی داشتیم که با آن توانستیم خود را در آن شرایط پیچیده، در «درونِ بیرون» جهان اسلام بازسازی کنیم و فرهنگ مان را تجدید کنیم، و در نتیجه ما هرگز جزوی از امپراتوری اسلامی نشدیم.

ادامه‌ی مطلب

اختلافات سرحدی ایران و شوروی / محمدعلی فروغی

‌‌

‌دولت ایران… آن چه را به موجب معاهدات از دست داده است مطالبه نمی‌کند و فقط آرزویی که دارد این است که دولت شوروی اقلاً از دولت تزاری نسبت به ایران متجاوزتر نشود و اراضی را که تا آخرین روز دولت تزاری بلکه چندین سال بعد از آن هم در تصرف ایران بوده ضبط نکند و مقرراتی را که به موجب عهدنامه قبول کرده است منکر نگردد و بعهد و پیمان خود وفا کند و مطالبی را که ذیلاً می‌نگاریم فقط همین فقره است.

‌‌

ادامه‌ی مطلب

دفاع از دریای عمان / آیندگان 20 اسفند 1348 / داریوش همایون

تخلیۀ خلیج فارس از نیروهای انگلیسی که هر چه به 1971 نزدیک‌تر می‌شویم اجتناب‌ناپذیرتر جلوه می‌کند، در وضع سیاسی و استراتژیک این منطقه آثار پردامنه خواهد داشت.

ادامه‌ی مطلب

«هجی کردن هگل» دربارۀ ترجمه و تفسیر سیداحمدیان فصلی از پدیدارشناسی هگل / جواد طباطبایی

اگرچه از دهه‌های پیش روشن‌فکری ایرانی پیوسته اقبالی به فلسفه‌ی هگل نشان داده است، اما به‌رغم ترجمه‌هایی که از برخی نوشته‌های فیلسوف آلمانی به زبان فارسی صورت گرفته و انتشار کتاب‌هایی درباره‌ی فلسفه او -اعم از نوشته و ترجمه از زبان اروپایی- کمابیش می‌توان گفت که هنوز در زبان فارسی هیچ اثر معتبری در این باره وجود ندارد.

ادامه‌ی مطلب

وزارت امورخارجۀ ما وجود خارجی ندارد / محمدعلی فروغی

آن چه بنده در این مدت اقامت در خارجه استنباط کرده‌ام، وزارت امور خارجۀ ما از حیث اداری وجود خارجی ندارد و به این واسطه تمام زحمات آن بر دوش کفیل یا مقامات دیگر است. به عقیدۀ بنده اول کاری که باید کرد اگر ممکن شود فکر علاج این درد است، هر چند قحط الرجال شاید سبب باشد که این درد درمان ناپذیر شمرده شود و خود بنده هر وقت متصدی امری بوده‌ام همین فقره مانع شده است از این که بتوانم کاری صورت دهم.

ادامه‌ی مطلب

براي حزب چه كرده‌ايم و چه بايد بكنيم؟ / در گفتگو با مجله تماشا ـ 14 اسفند 1355

اشاره: بی‌ترديد فرمان تشکيل حزب رستاخيز توسط محمدرضا شاه در سال 1353 يکی از بحث‌برانگيزترين حوادث سياسی سال‌های پيش و بعد از انقلاب اسلامی بوده است. اما صرف نظر از ضرورت اين بحث و بررسی‌های اساسی‌تری از ماهيت اين تصميم و پيامدهای آن و صرف‌نظر از ضرورت ارزيابی تاريخی و شناخت دقيق‌تر از دهه آخر دوران سلطنت پهلوی و سال‌های پيش از انقلاب اسلامی و تأثير تشکيل حزب رستاخيز بر اين سالها و روند حوادث آن….

ادامه‌ی مطلب

مذاکرات با نمایندگان انگلیس / محمدعلی فروغی

در باب  عراق و سرپرستی خودشان می‌گفت «در مورد امور داخلی، ما حتی الامکان می‌خواهیم زحمت و خسارت و مسئولیت امور داخلی عراقی‌ها را بر عهدۀ خودشان بگذاریم و فقط مراقب امور خارجی آنها باشیم. قوای انگلیس تماماً از عراق می‌روند و فقط قوای هوایی نگه می‌داریم».

ادامه‌ی مطلب

در کنار هم / آیندگان 17 اسفند 1348 / داریوش همایون

مبادلۀ بازدیدها میان رهبران ایران و پاکستان تازه نیست و به نخستین سال‌های استقلال پاکستان برمی‌گردد که آغاز روابط بسیار دوستانۀ دو کشور نیز بود.

ادامه‌ی مطلب

هدف، تقویت اندیشۀ صلح و قوام دمکراسی است / فرخنده مدرس

این بارِ نخست نیست که از سوی «روشنفکران» پرغوغا و پرادعای وطنی ما در برخورد به برگزیدۀ هیئت داوری جایزۀ صلح ناشران آلمان، زبان آغشته به زهرخنده‌های مضحکه‌آمیز و پرنخوت اتخاذ شده است. تنها این بار دسترسی بسیاری از ایرانیان به رسانه‌های اینترنتی و به ویژه حضور گستردۀ فیس‌بوکی آنان، به بحث‌ها، در سطح نازل‌شان، ابعاد بزرگتری داده است.

ادامه‌ی مطلب

کنفرانس صلح پاریس در 1919 / وضع کشور ایران / قبل از جنگ ـ حین جنگ ـ و بعد از جنگ

مردمان وطن‌ پرست روشن فکر که از وضع ایران فهمیدند کشور سریعاً رو به زوال می‌رود و بواسطۀ رژیم حکومت فردی و مطلق که قادر به مقاومت در مقابل روس و بهبود بخشیدن به اوضاع نیست دیگر تاب نیاورده از شکست همسایۀ شمالی در جنگ با ژاپن استفاده کرده مبادرت به یک نهضت ملی نمودند و در پرتو کمک معنوی انگلستان ملت موفق شد در 1906 از مظفرالدین شاه مشروطیت و پارلمان را بگیرد.

ادامه‌ی مطلب

روز سردار سپه / آیندگان 3 اسفند 1348 / داریوش همایون

‌‌با همۀ اختلافات در ظواهر، کودتای سوم اسفند 1299 دنبالۀ طبیعی انقلاب مشروطه و تکمیل کننده آن در زمینۀ حیاتی بود. انقلاب مشروطه سیر نوسازی جامعۀ ایرانی را آغاز کرد. بیداری اذهان؛ برانگیختن توده‌های پراکندۀ جمعیت در راه هدف واحد؛ مطرح کردن مسائل اساسی سیاست و اجتماع ایران؛ بر روی صحنه آوردن مرد عادی ایرانی و یک شور فروننشاندنی برای نگهداری و تجدد ایران از نتایج انقلاب مشروطه بود.‌

ادامه‌ی مطلب

درسگفتارهای فلسفۀ حقوق / جواد طباطبایی / جلسۀ دوّم

پیش از ورود به بحث فلسفۀ سیاست، به تمایزی که میان سه اصلاح، «اندیشۀ سیاسی»، «عقاید سیاسی» و «فلسفۀ سیاسی» وجود دارد، می‌پردازم. اندیشمندان بزرگ در قالب نظامی می‌اندیشند و فکر می‌کنند که حاصل آن مجموعه را «اندیشۀ سیاسی» (political thought/ pensée politique) می‌نامیم؛ به دیگر سخن، آن‌ها «امر سیاسی» (the political/ le politique) را در استقلال خود مورد تأمل و واکاوی قرار می‌دهند. مراد از «عقاید سیاسی» این است که نویسنده یا متفکّر به صورت سیستماتیک به امر سیاسی نمی‌اندیشد، امّا در دل آثار و افکار او اشارات سیاسی وجود دارد، از باب مثال، عقاید سیاسی برتران تاوِرنیه (۱۹۴۱*)، سینماگر فرانسوی؛ امّا «فلسفۀ سیاسی» (political philosophy/ philosophie politique) به این معناست که یک فیلسوف در ذیل نظام فلسفی خود به طور منضبط به بحث در باب سیاست پرداخته است؛ از باب نمونه می‌شود از کانت و فلسفۀ سیاسی او نام برد. ادامه‌ی مطلب

که قول داده‌ای و داده‌ام قوی باشیم

دو شاعر جوان، فاطمه اختصاری و مهدی موسوی، به جرم نوشتن، به بیست سال زندان محکوم شده‌اند. ساکت نمانیم؛ سکوت واژه حافظهٔ زمان را زخمی خواهد کرد و جراحتِ تاریخ رنج خانه‌ از یاد خواهدبرد. خشونت زاییدهٔ ترس است. ستون‌های خشونتِ خانۀ ما را نه زلزله، نه طوفان، که اعتراض ما، تنها اعتراض ما، سست خواهد کرد.

fmادامه‌ی مطلب

جواب فروغی / به مطبوعات انگلیس

بعضی از جراید انگلیس نسبت به تقاضاهای دولت ایران در کنفرانس صلح تننقیداتی کرده از جمله می‌گویند: دعاوی زیاد می‌کنند و بهتر آن که دعاوی ارضی را کنار گذاشته و از مطالبۀ خسارات هم که منتج نتیجه نخواهد شد صرف نظر کرده فقط در باب استقلال خود اهتمام می‌نمود و جد و جهد می‌کرد که در کنفرانس صلح شرکت پیدا کند. در این تنقیدات اشتباه‌هایی هست که باید رفع شود.

ادامه‌ی مطلب