مرگ هم بود بازگشت هم بود / یادداشت دولتین آمریکا و انگلستان به دولت شوروی

‌‌  ‌ طبق ماده یک عهدنامه بین دولت شوروی و انگلستان و ایران مورخ 29 ژانویه 1942 دولت شوروی و انگلستان متعهد به محترم داشتن تمامیت ارضی و حق حاکمیت و استقلال سیاسی ایران شده‌اند و ماده چهارمین پیمان مشعر است بر اینکه «حضور نیروهای متفقین در خاک ایران جنبه اشغال نظامی ندارد و تا …

ادامه‌ی مطلب

از پشت کدام منشور؟

‌  ‌ …من هرگز به کوشش‌هائی که سه سال پیش از سوی محافل گوناگون برای کشاندن آمریکا به جنگ با جمهوری اسلامی می‌شد نپیوستم. امروز هم جنگ را برای ایران خطرناک‌تر از جمهوری اسلامی می‌دانم. بند اول منشور یا برنامه سیاسی حزب هم برایم از بند سوم (پادشاهی) مهم‌تر است: “استقلال و تماميت ارضی و …

ادامه‌ی مطلب

مرگ هم بود بازگشت هم بود / متن یادداشت دولت شوروی

‌ دولت شوروی در این موقع انجام این امر ــ ورود نیروی نظامی تکمیلی به استان‌های شمالی ایران ــ را صلاح نمی‌داند و باید در نظر گرفت که چنانچه نیروی تازه علاوه بر ارتش منظم ایرانی و ژاندارم که در نواحی مزبور می‌باشند وارد شود، آنگاه این عمل باعث اغتشاشات و خونریزی در استان‌های شمالی …

ادامه‌ی مطلب

یاداشت‌های دیداری از شیخ‌نشین‌ها / بخش 1 ـ 2 ـ 3 / داریوش همایون

اما در همه جا موضوع خشم‌آور، خلیج عربی، خاری در گلوی روابط بهتر با ایران است. نهضت عربی نامیدن خلیج فارس دهسالی پیش از کویت آغاز شد و اعراب مهاجر و فلسطینیان بدان دامن زدند، تا آنجا که امروز سیاست رسمی شیخ‌نشین‌ها و در سطح غیر رسمی مظهر مخالفت با ایران شده است.‌ تعارف‌ها و …

ادامه‌ی مطلب

مرگ هم بود بازگشت هم بود / اعزام ستون تقویتی به آذربایجان و متوقف شدن آن

دولت شوروی قبل از آنکه یادداشت جوابیه خود را به دولت ایران بدهد، عملاً از عزیمت نیروهای نظامی دولت مرکزی به استان آذربایجان ممانعت کرد و در پاسخ یادداشت دولت ایران روز 26 نوامبر یادداشت جوابیه ای تنظیم و ساعت ده و نیم روز پنجم آذرماه به دفتر اداره دوم سیاسی وزارت امور خارجه ایران …

ادامه‌ی مطلب

جبهۀ استوار / آیندگان 9 خرداد 1349 / داریوش همایون

  استواری تا کنون ایران را باید به فال نیک گرفت و از آن بازنگشت. آنها که ما را به مبارزه خواسته‌اند، خود باید تغییر روش بدهند. ایران آنچه ممکن بوده انجام داده است و شکیبایی و آرامش آن نباید در هیچ شرایطی تعبیر به ضعف شود. قطع رابطه با ایران در مورد مصر یا …

ادامه‌ی مطلب

‌‌  ‌  ‌ و با تقدیر و بزرگداشت هفتادویکمین زادروز برجسته‌ترین دانشمند و فیلسوف همروزگار ما که هر چند حوزه درنگ‌های پژوهشگرانه‌اش در گذشته است، و خود اصرار دارد که دیگران برداشت‌ها از حاصل پژوهش‌های وی را نیز در‌‌ همان حوزه تاریخ مهار کرده و به سیاست روز نکشند، اما دیدگاه‌ها و مبانی که در‌‌ …

ادامه‌ی مطلب

تاریخ نویسی جز با تکیه بر آگاهی ملی امکان‌پذیر نیست / گفتگو با دکتر طباطبایی

اگر همه در آذربایجان خواستار جدایی از ایران بودند که حاکمیت در تهران نمی‌توانست تبریز را پس بگیرد. فرقه نواحی بسیاری از آذربایجان را پیش از آنکه ارتش شاهنشاهی از تهران برسد خالی کرده بود. تردیدی نیست که پیشه‌وری و طرفداران‌اش قطعا نقشه‌هایی در سر داشتند که به نظر من هرگز با خواست‌های مردم آنجا …

ادامه‌ی مطلب

مرگ هم بود بازگشت هم بود / علل خارجی قیام مسلحانه دمکرات‌ها

‌‌حمله فدائیان فرقه دمکرات به پادگان‌های نظامی، از روز بیست و چهارم آبان ماه 1324 شروع شد و با تصرف میانه بدست دموکرات‌ها بسیاری از مطلعین متوجه شدند که این عمل غیر از تظاهرات عادی بوده و در حقیقت قیامی بر علیه دولت مرکزی است.‌‌ ‌ ‌گزارشات واصله از طرف مأمورین ژاندارمری حاکی از این …

ادامه‌ی مطلب

انتلکتوئل و رسالت او / داریوش همایون

روشنفکر را تعریف‌های گوناگون کرده‌اند، از سار‌تر که روشنفکری را با اعتراض یکی می‌دانست و مدت‌های دراز در جهان سوم و در میان چپ شیک غرب رواج داشت تا هاول که وقف کردن خود به اندیشیدن در امور عمومی و گستراندن آن اندیشه‌ها را ویژگی روشنفکر می‌شمارد. تعریف اول بیشتر کوشنده سیاسی از گونه معینی …

ادامه‌ی مطلب

زبان ملّی و برنامۀ آموزش زبان‌های محلّی / دکتر جواد طباطبایی

فارسی، در هر سه مرحلۀ دگرگونی تاریخی آن، زبان «ملّی» ایرانیان بوه است، اما این زبان هرگز به زیان زبان‌های محلّی دیگر به زبان ملّی تبدیل نشده است، چنان‌که به عنوان مثال هم شاهنامۀ کردی داریم و هم حیدربابایه سلام شهریار. در ایران، در همۀ ادوار تاریخی آن، تنها یک زبان توانسته است به زبان …

ادامه‌ی مطلب

مرگ هم بود بازگشت هم بود / حوادث آذربایجان / حزب دمکرات چگونه تأسیس شد؟ /

  آنها که از نزدیک شاهد جریان تشکیل فرقه مزبور بودند و می‌دانستند در زیر کاسه چه نیم کاسه‌ای قرار گرفته برخود لرزیدند و کسانی که تنها از دور اخباری در این باره می‌شنیدند، وقتی مواد اول و چهارم اعلامیه مزبور را که مربوط به محو زبان فارسی و آثار ایرانی و تجزیه آذربایجان بود …

ادامه‌ی مطلب

چند تز جواد طباطبایی دربارهٔ ایران و مردمش

ایرانیان، در محدودهٔ مرزهای سیاسی کنونی، اعمِّ از این‌که به یکی از زبان‌های ایرانی یا غیرایرانی سخن بگویند، درون‌مایه‌های ادب و فرهنگ ایرانی را بیان می‌کنند. از این حیث، ادب کردی به همان اندازه ناحیه‌ای از ادب ایرانی است که ادب ترکی آذری. این زبان‌های محلی، اعمّ از ایرانی و غیرایرانی، نه‌تنها زبان‌هایی که در …

ادامه‌ی مطلب

مرگ هم بود بازگشت هم بود / اوضاع طبیعی آذربایجان /

  اهالی آذربایجان چون بطور کلی در نواحی کوهستانی زندگی می‌کنند مردمان ورزیده با استقامت و در راه پیمائی و تحمل شدائد بسیار قادرند و از لحاظ هوش و ذکاوت و احساسات و میهن‌پرستی در ردیف بهترین سکنه کشور محسوب می‌شوند و در تمام دوره‌های تاریخی ارزش خود را نشان داده‌اند. سکنه آذربایجان بر روی …

ادامه‌ی مطلب

«دختران از ایران آمده» چگونه در افغانستان زندگی می‌کنند؟

خدیجه مرادی، رئیس دانشکده علوم اجتماعی ابن سینای کابل از جمله دختران از ایران آمده است که برای اولین بار از دانشجویان خود خواست که بر روی ورق های امتحانی در کنار نام پدر، نام مادر خود را نیز بنویسند تا به این ترتیب تابوی آوردن نام نوامیس مردان را در روابط اجتماعی از بین …

ادامه‌ی مطلب

لیبرالیسم از کجا آمد ‌‌ ‌ سخنرانی داریوش همایون در سه نشست دوستان تلاش 2008 ‌ ‌ ‌ ‌ نشر بنیاد داریوش همایون برای مطالعات مشروطه‌خواهی ‌ ‌ bonyadhomayoun / Sand 13 21073 Hamburg Germany ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ bonyadhomayoun@hotmail.com