«ایران یک نظریه است» یعنی ایران جنبههای نظری دارد که به ما اجازه داد زبان و فرهنگ آن را دوباره تجدید بکنیم، و همین عدم انحلال ایران در خلافت نشان میدهد که ما یکسری امکانات نظری بسیار اساسی داشتیم که با آن توانستیم خود را در آن شرایط پیچیده، در «درونِ بیرون» جهان اسلام …
اختلافات سرحدی ایران و شوروی / محمدعلی فروغی
دولت ایران… آن چه را به موجب معاهدات از دست داده است مطالبه نمیکند و فقط آرزویی که دارد این است که دولت شوروی اقلاً از دولت تزاری نسبت به ایران متجاوزتر نشود و اراضی را که تا آخرین روز دولت تزاری بلکه چندین سال بعد از آن هم در تصرف ایران بوده ضبط …
دفاع از دریای عمان / آیندگان 20 اسفند 1348 / داریوش همایون
تخلیۀ خلیج فارس از نیروهای انگلیسی که هر چه به 1971 نزدیکتر میشویم اجتنابناپذیرتر جلوه میکند، در وضع سیاسی و استراتژیک این منطقه آثار پردامنه خواهد داشت.
«هجی کردن هگل» دربارۀ ترجمه و تفسیر سیداحمدیان فصلی از پدیدارشناسی هگل / جواد طباطبایی
اگرچه از دهههای پیش روشنفکری ایرانی پیوسته اقبالی به فلسفهی هگل نشان داده است، اما بهرغم ترجمههایی که از برخی نوشتههای فیلسوف آلمانی به زبان فارسی صورت گرفته و انتشار کتابهایی دربارهی فلسفه او -اعم از نوشته و ترجمه از زبان اروپایی- کمابیش میتوان گفت که هنوز در زبان فارسی هیچ اثر معتبری در …
وزارت امورخارجۀ ما وجود خارجی ندارد / محمدعلی فروغی
آن چه بنده در این مدت اقامت در خارجه استنباط کردهام، وزارت امور خارجۀ ما از حیث اداری وجود خارجی ندارد و به این واسطه تمام زحمات آن بر دوش کفیل یا مقامات دیگر است. به عقیدۀ بنده اول کاری که باید کرد اگر ممکن شود فکر علاج این درد است، هر چند قحط …
براي حزب چه كردهايم و چه بايد بكنيم؟ / در گفتگو با مجله تماشا ـ 14 اسفند 1355
اشاره: بیترديد فرمان تشکيل حزب رستاخيز توسط محمدرضا شاه در سال 1353 يکی از بحثبرانگيزترين حوادث سياسی سالهای پيش و بعد از انقلاب اسلامی بوده است. اما صرف نظر از ضرورت اين بحث و بررسیهای اساسیتری از ماهيت اين تصميم و پيامدهای آن و صرفنظر از ضرورت ارزيابی تاريخی و شناخت دقيقتر از دهه …
مذاکرات با نمایندگان انگلیس / محمدعلی فروغی
در باب عراق و سرپرستی خودشان میگفت «در مورد امور داخلی، ما حتی الامکان میخواهیم زحمت و خسارت و مسئولیت امور داخلی عراقیها را بر عهدۀ خودشان بگذاریم و فقط مراقب امور خارجی آنها باشیم. قوای انگلیس تماماً از عراق میروند و فقط قوای هوایی نگه میداریم».
در کنار هم / آیندگان 17 اسفند 1348 / داریوش همایون
مبادلۀ بازدیدها میان رهبران ایران و پاکستان تازه نیست و به نخستین سالهای استقلال پاکستان برمیگردد که آغاز روابط بسیار دوستانۀ دو کشور نیز بود.
هدف، تقویت اندیشۀ صلح و قوام دمکراسی است / فرخنده مدرس
این بارِ نخست نیست که از سوی «روشنفکران» پرغوغا و پرادعای وطنی ما در برخورد به برگزیدۀ هیئت داوری جایزۀ صلح ناشران آلمان، زبان آغشته به زهرخندههای مضحکهآمیز و پرنخوت اتخاذ شده است. تنها این بار دسترسی بسیاری از ایرانیان به رسانههای اینترنتی و به ویژه حضور گستردۀ فیسبوکی آنان، به بحثها، در سطح …
کنفرانس صلح پاریس در 1919 / وضع کشور ایران / قبل از جنگ ـ حین جنگ ـ و بعد از جنگ
مردمان وطن پرست روشن فکر که از وضع ایران فهمیدند کشور سریعاً رو به زوال میرود و بواسطۀ رژیم حکومت فردی و مطلق که قادر به مقاومت در مقابل روس و بهبود بخشیدن به اوضاع نیست دیگر تاب نیاورده از شکست همسایۀ شمالی در جنگ با ژاپن استفاده کرده مبادرت به یک نهضت ملی …
روز سردار سپه / آیندگان 3 اسفند 1348 / داریوش همایون
با همۀ اختلافات در ظواهر، کودتای سوم اسفند 1299 دنبالۀ طبیعی انقلاب مشروطه و تکمیل کننده آن در زمینۀ حیاتی بود. انقلاب مشروطه سیر نوسازی جامعۀ ایرانی را آغاز کرد. بیداری اذهان؛ برانگیختن تودههای پراکندۀ جمعیت در راه هدف واحد؛ مطرح کردن مسائل اساسی سیاست و اجتماع ایران؛ بر روی صحنه آوردن مرد عادی ایرانی …
درسگفتارهای فلسفۀ حقوق / جواد طباطبایی / جلسۀ دوّم
پیش از ورود به بحث فلسفۀ سیاست، به تمایزی که میان سه اصلاح، «اندیشۀ سیاسی»، «عقاید سیاسی» و «فلسفۀ سیاسی» وجود دارد، میپردازم. اندیشمندان بزرگ در قالب نظامی میاندیشند و فکر میکنند که حاصل آن مجموعه را «اندیشۀ سیاسی» (political thought/ pensée politique) مینامیم؛ به دیگر سخن، آنها «امر سیاسی» (the political/ le politique) را …
که قول دادهای و دادهام قوی باشیم
دو شاعر جوان، فاطمه اختصاری و مهدی موسوی، به جرم نوشتن، به بیست سال زندان محکوم شدهاند. ساکت نمانیم؛ سکوت واژه حافظهٔ زمان را زخمی خواهد کرد و جراحتِ تاریخ رنج خانه از یاد خواهدبرد. خشونت زاییدهٔ ترس است. ستونهای خشونتِ خانۀ ما را نه زلزله، نه طوفان، که اعتراض ما، تنها اعتراض ما، سست …
جواب فروغی / به مطبوعات انگلیس
بعضی از جراید انگلیس نسبت به تقاضاهای دولت ایران در کنفرانس صلح تننقیداتی کرده از جمله میگویند: دعاوی زیاد میکنند و بهتر آن که دعاوی ارضی را کنار گذاشته و از مطالبۀ خسارات هم که منتج نتیجه نخواهد شد صرف نظر کرده فقط در باب استقلال خود اهتمام مینمود و جد و جهد میکرد …
نقش وزارت کشور / آیندگان 16 بهمن 1348 / داریوش همایون
شگفتآور است که ما هنوز در مسئلۀ اساسی تقسیم قدرتهای اداری و وظیفۀ استانداران و جایی که وزارت کشور میتواند در سازمان اداری ایران داشته باشد این همه آشفته و پریشان فکریم. با همه دشواریها که هر روز بدان برخوردهایم هنوز نمیخواهیم بپذیریم که رهبری دستگاه اداری را در استانها و شهرستانها نمیتوان به مأموران …
گزارش در مجمع اتفاق ملل (سال 1308) / محمدعلی فروغی
چنان که اینجانب همیشه پیشبینی و اظهار کردهام اهمیّت جامعۀ ملل روز بروز زیاد میشود یعنی احتیاج ممالک و ملل به یکدیگر دائماً رو به ازدیاد میرود و این احتیاج بهتر محسوس میگردد و دول مجبور میشوند سیاست بینالملل اختیار نمایند و جامعۀ ملل ناظم و مدیر این سیاست است به علاوه روز بروز جنگ …
سیاستگر متفاوت / آیندگان 8 بهمن 1348 / داریوش همایون
خود نخستوزیر نخستین کسی است که از پنج سال گذشته ناراضی باشد و چشمان خود را به سالهای درخشانتری بدوزد. ولی گذشته و حال را با آینده مقایسه نمیتوان کرد و در مقایسه با گذشتۀ پیش از خود، نخستوزیر حق دارد از کارنامۀ پنجسالهاش خرسند باشد. دوران او دوران اصلاح روشها و تجدید تشکیلات عمقی …





















