مردمان وطن پرست روشن فکر که از وضع ایران فهمیدند کشور سریعاً رو به زوال میرود و بواسطۀ رژیم حکومت فردی و مطلق که قادر به مقاومت در مقابل روس و بهبود بخشیدن به اوضاع نیست دیگر تاب نیاورده از شکست همسایۀ شمالی در جنگ با ژاپن استفاده کرده مبادرت به یک نهضت ملی …
با همۀ اختلافات در ظواهر، کودتای سوم اسفند 1299 دنبالۀ طبیعی انقلاب مشروطه و تکمیل کننده آن در زمینۀ حیاتی بود. انقلاب مشروطه سیر نوسازی جامعۀ ایرانی را آغاز کرد. بیداری اذهان؛ برانگیختن تودههای پراکندۀ جمعیت در راه هدف واحد؛ مطرح کردن مسائل اساسی سیاست و اجتماع ایران؛ بر روی صحنه آوردن مرد عادی ایرانی …
پیش از ورود به بحث فلسفۀ سیاست، به تمایزی که میان سه اصلاح، «اندیشۀ سیاسی»، «عقاید سیاسی» و «فلسفۀ سیاسی» وجود دارد، میپردازم. اندیشمندان بزرگ در قالب نظامی میاندیشند و فکر میکنند که حاصل آن مجموعه را «اندیشۀ سیاسی» (political thought/ pensée politique) مینامیم؛ به دیگر سخن، آنها «امر سیاسی» (the political/ le politique) را …
دو شاعر جوان، فاطمه اختصاری و مهدی موسوی، به جرم نوشتن، به بیست سال زندان محکوم شدهاند. ساکت نمانیم؛ سکوت واژه حافظهٔ زمان را زخمی خواهد کرد و جراحتِ تاریخ رنج خانه از یاد خواهدبرد. خشونت زاییدهٔ ترس است. ستونهای خشونتِ خانۀ ما را نه زلزله، نه طوفان، که اعتراض ما، تنها اعتراض ما، سست …
بعضی از جراید انگلیس نسبت به تقاضاهای دولت ایران در کنفرانس صلح تننقیداتی کرده از جمله میگویند: دعاوی زیاد میکنند و بهتر آن که دعاوی ارضی را کنار گذاشته و از مطالبۀ خسارات هم که منتج نتیجه نخواهد شد صرف نظر کرده فقط در باب استقلال خود اهتمام مینمود و جد و جهد میکرد …
شگفتآور است که ما هنوز در مسئلۀ اساسی تقسیم قدرتهای اداری و وظیفۀ استانداران و جایی که وزارت کشور میتواند در سازمان اداری ایران داشته باشد این همه آشفته و پریشان فکریم. با همه دشواریها که هر روز بدان برخوردهایم هنوز نمیخواهیم بپذیریم که رهبری دستگاه اداری را در استانها و شهرستانها نمیتوان به مأموران …
چنان که اینجانب همیشه پیشبینی و اظهار کردهام اهمیّت جامعۀ ملل روز بروز زیاد میشود یعنی احتیاج ممالک و ملل به یکدیگر دائماً رو به ازدیاد میرود و این احتیاج بهتر محسوس میگردد و دول مجبور میشوند سیاست بینالملل اختیار نمایند و جامعۀ ملل ناظم و مدیر این سیاست است به علاوه روز بروز جنگ …
خود نخستوزیر نخستین کسی است که از پنج سال گذشته ناراضی باشد و چشمان خود را به سالهای درخشانتری بدوزد. ولی گذشته و حال را با آینده مقایسه نمیتوان کرد و در مقایسه با گذشتۀ پیش از خود، نخستوزیر حق دارد از کارنامۀ پنجسالهاش خرسند باشد. دوران او دوران اصلاح روشها و تجدید تشکیلات عمقی …
تردیدی نیست كه تاریخ، ماجراهایی پیش میآورد كه حق كسانی ضایع میشود. تردیدی نیست كه میتوان مال عدهای را مصادره كرد و حتی جانشان را گرفت اما در یك چیز هم تردیدی نیست و آن این است كه مال و جان اشخاص را میتوان گرفت اما نامشان را نمیتوان گرفت. نام جعفری در تاریخ …
اگر «ماجرایی» که اسماعیلی از آن نام میبرد، میتوانست به «روایت سقوط پهلوی»، و تنها سقوط یک رژیم و یک نظام محدود بماند، اگر میشد جلوی کارکرد طبیعی عقل آدمی را گرفت و او را از ادامۀ تعمق و نتیجهگیری بازداشت و اگر مفهوم «شکست تاریخی» و معنای «تاریخی شکست» در افق فکری بسیاری ایرانیان …
سَبْک، اگر واردآوردنِ شیوهای پرورده و پرداخته به روزانههای متعارف باشد، میتوان به هر جا و همه جای زندگانی، بیهراس از جداماندن از دیگران، سَبْکی زیبا بخشید و با خود ماند و ادامه یافت؛ -نمونهاش پخشکردنِ خِرَدورزی بر جهانِ امر عمومی، برای بهکرد فرهنگِ سیاسی، و برابر ندانستن کامیابی با شکستِ …
زمستان سال پیش، در حالی که داریوش همایون چندسالیست که دیگر در میان ما نیست، کتابی در ایران، با عنوان «آیندگان و روندگان»، شامل مجموعه گفتگوهایی با داریوش همایون، انتشار یافت که تنها بحثهای برآمده از این انتشار و بر گِرد نام، سخنان و سرگذشت اجتماعی وی، بار دیگر جای ویژۀ او را در میان …
ادارات ما حالا کاملاً مثل ماشین کار میکنند اما تصّور نفرمایید این عبارت را من باب تمجید عرض میکنم بلکه مقصودم اینست که همانطور که ماشین در کارکردن بیتصرف است ادارات ما هم همان حال را دارند، یعنی جریان اداری در ادارات ما این شده که یک مراسله این اداره به آن اداره مینویسد، آن …
ما در یک زمینه اساسی کامیاب شدهایم. ما عزم پیشرفت را در ملت خود راسخ کردهایم و موانع ذاتی که راه را بر پیشرفت میبست در سازمان اجتماعی خود درهم شکستهایم. پیروزی ما پیروزی امید بر دلمردگی و یأس است. و هر ششم بهمن ما دلائل تازهای بر خوشبینی و امیدواری بیشتر پیدا میکنیم. …
آن چه پایین تر می آوریم تقریرات فلسفۀ حقوق دکتر طباطبایی است که دوست ما الیار جمالی بازنویسی و منقح کرده و آن متن را از نظر دوست دانشمند علی رضا سیداحمدیان گذرانده است. مطلب حاضر تنها بخش نخست آن تقریرات است. دنبالۀ مطلب را نیز به تدریج در همین صفحات به نظر خوانندگان خواهیم …
نظامیهای بعثی بیهوده چاره را در اعدامها و کشتارها و ساختن شهرها و ویران کردن شهرها میجویند. از عراق یک ملت واحد نمیتوان ساخت، مگر آن که مسئلۀ ملی آن گشوده شود. و این مسئله را به زور و با آهن و خون نمیتوان گشود. عناصر مختلف جمعیت عراق باید احساس کنند که سهم شایستهای …
این اوقات بعضی اصطلاحات جدید میان نویسندگان شایع شده که با طبع زبان فارسی و فصاحت منافی است و لازم است به ادارات وزارت مالیه تذکر داده شود که از استعمال آنها احتراز کنند و از این جهت از فاسد شدن و تغییر شکل بیجا یافتن زبان فارسی جلوگیری نمایند. از جملۀ آن اصطلاحات …
|
