Author's posts
یادگارهایی از قاسم هاشمینژاد در روزنامه آیندگان
دیدار از نمایشگاه «یادگارهای ادبی و تحقیقی پنج دانشمند فقید، عباس اقبال ـ ابراهیم پور داود ـ علی اکبر دهخدا ـ محمد قزوینی ـ سعید نفیسی» گلگشتی است در جهان فرزانگی، روشندلی و وقار شکوهمندانه ارواحی که ذره ذره از جانشان را در کلمات سرشتهاند. از ورای کلماتی که عباس اقبال از خود بجا گذاشته و به سوزن دوزیهای یک دست هنرمند شبیه است؛ از خطوط درهم رفته و عصبی محمد قزوینی، از کلام صریح پورداود که گوئی مستقیما از اسطورهای کهن مایه میگیرد، یا از کلام دستاموز سعید نفیسی، یا از خط دهخدا که زهرخندی از آن میتراود، دنیائی پیش چشم دلربائی میکند، وسوسه میکند و دریچه حریمی را برویت میگشاید که یگانه و والاست. غرورانگیز است.
کارنامهی قاسم هاشمینژاد در «آیندگان» / روایت سیروس علینژاد از قاسم هاشمینژاد و «بوته بر بوته»
حضور قاسم هاشمینژاد در روزنامهی «آیندگان» کوتاه اما پربار بود. وقتی من در اوایل سال ٤٩ وارد «آیندگان» شدم، او دبیری صفحهی «عیارسنجی کتاب» را بر عهده داشت و این صفحه چنان از صفحات کتاب روزنامههای دیگر متمایز بود که اغراق نیست اگر بگویم از جمله به خاطر صفحهی کتاب «آیندگان» وارد آن روزنامه شدم و پیشنهاد رفتن به روزنامهی بزرگ عصر را رد کردم. بنا بر این طبیعی است که وقتی به روزنامه رفتم، نزد او تلمذ کردم.
سالهای توخالی در ساعت انقلاب / داریوش همایون
انقلاب، بزدلی بیاعتقادانه رژیم پیشین را با نامردمی حقمدارانه خود جانشین کرد و ابتذال دل بهمزن خود را بر ابتذال دلگیر آن افزود. اما ضربت بیدار کنندهای بر روان و ذهن ایرانیان زد که در دو دهه بعدی با ضربتهای دیگری در جهان بیرون تقویت شد. این ملتی که هیچگاه و در ناپسندترین روزهای خود نیز ناامیدکننده نیست نشیب انقلاب و حکومت اسلامی را تخته پرشی برای جهشهای بلندتر آینده گردانید.
فن سماع طبیعی / مقدمهای که بر ترجمه این کتاب نوشته شده / محمدعلی فروغی
در عالم اسلامی اکثر کسانی که با علم و حکمت سروکار داشتهاند ایرانی بوده و بیاغراق میتوان گفت تمدن اسلامی را ایرانیان ساختهاند ولیکن چون تا چندی پیش زبان عربی زبان عموم مسلمانان بوده تألیف و تصنیف را همه به عربی مینوشتند و از این رو یکجا تمدن اسلامی در نزد بیگانگان تمدن عرب شناخته شده و مقام ایرانیان در علم و فضل و حکمت به درستی معلوم نگردیده و از طرف دیگر امروز که عربی زبان علمی و بینالمللی نیست و معرفتش مانند پیش عمومیت ندارد ایرانیان از داشتن کتاب علمی تقریباً محرومند و دسترس به معارف قدیم خود ندارند.
نیاز به موفقیت / آیندگان 24 فروردین 1349 / داریوش همایون
ارزیابی درست امکانات خودمان به عنوان یک کشور و ملت باید با تشخیص واقعی مسائل و دشواریها و فاصلههایی که هست و باید پیموده شود توأم گردد. ما در هر دو زمینه کم داریم. به خودمان چنان که باید معتقد نیستیم، مسائل خود و دنیای خود را نیز دست کم میگیریم. از این روست که هر دستاورد کوچک در دیدگانمان بزرگ مینماید. و یک موفقیت واقعی از خود بیخودمان میسازد و به غفلت و خوشباوری میاندازد.
…
«روز باران است و ما جو میکنيم/ بر اميد وصل دستی میزنيم
ابرها آبستن از دريای عشق/ ما ز ابر عشق هم آبستنيم» مولوی
آنان که خواستند صاحبان خواستهای خویش و خیابانهای شهر باشند، از راههای سرد و دراز گذشتهاند، تا دستهای زخمی و خستۀ آفتاب جان بگیرد، باغ سبز شود و درختان میوههای رنگارنگ و رسیده دهند. این باغ هزینۀ گزافی پرداخته تا سال کهنه را کنار بگذارد و بهاری دیگر تن کند؛ بهاری در ستیز با فرهنگی که ناتوانی را با خشونت جایگزین میکند و نادانی را با خودکامگی.
ما چشمهایمان را در عمر این باغ تکاندهایم تا چشماندازهای سبز را ببینیم. نوروز روز نوی ماست، دستمان را میگیرد و بعد سالی دیگر و چشماندازی گستردهتر، پیچیده در امید و درایت…
سال ۱۳۹۵ خورشیدی شاد و روشن و خجسته باشد.
نوروزِ پیروز مبارک باد!
چو خورشید تابان میان هوا
نشسته برو شاه فرمانروا
جهان انجمن شد بر آن تخت او
شگفتی فرومانده از بخت او
به جمشید بر گوهر افشاندند
مران روز را روز نو خواندند
سر سال نو هرمز فرودین
برآسوده از رنج روی زمین
بزرگان به شادی بیاراستند
می و جام و رامشگران خواستند
چنین جشن فرخ ازان روزگار
به ما ماند ازان خسروان یادگار
مادر شاهنشاهی ایران / آیندگان 23 خرداد 1349 / داریوش همایون
شهر از جهت باستانشناسی و جهانگردی همه گونه استعداد دارد. ولی اعتبارات در جاهای دیگر صرف میشوند. مادر شاهنشاهی و کهنترین شهر ایران بر روی بستر سخت گرانیتی خود زیر اینهمه بیتوجهی میشکند.
حضور ایران در خلیج فارس / آیندگان 22 فروردین 1349 / داریوش همایون
ایران و شیخنشینها باید شالوده مناسبات وسیع و فراگیرندهای را بریزند و بر دشواریهای کوچک و بزرگ بیشماری غلبه کنند. مبادلات فرهنگی و تجاری؛ همکاریهای اقتصادی و بازرگانی؛ ترتیبات امنیتی برای حفظ خلیج فارس؛ بسط ارتباطات. این همه نیاز به فعالیت پردامنهای دارد. ایران به سهم خود آمادگیش را نشان داده است و آنچه بتواند برای ترمیم ویرانیهای صدوپنجاه ساله تسلط خارجی خواهد کرد.
تاریخ مختصر دولت قدیم روم / محمدعلی فروغی
از جمله قبایل و امم سالفه که اعمال و آثار ایشان در جریان امور و کیفیت زندگانی سکنۀ این کره تصرف و مدخلیت تامه داشته و یادگارهای عبرتانگیز از خود گذاشتهاند رومیهای قدیم میباشند که مدّت چندین قرن دعوی مالک رقابی مردم روی زمین مینمودند و چندان هم بی حق نبودند زیرا که در برابر خود گردن فرازی نمیدیدند جز ملوک اشکانی یا شاهان ساسانی ایران
زیباییِ زنانه ی ما، دشمنِ شماست.
ای دستها که بر دلِ ما زخم می زنید !
ای دستها که سنگ به آیینه می زنید !
زیباییِ زنانه ی ما، دشمنِ شماست.
خواننده و «سیاستنامه» / در میدان کارزار بسط آگاهی ملی ـ بخش سوّم / فرخنده مدرّس
نوشتۀ محمد ایمانی هر چند اندیشۀ اروپایی بر محور دولت را در دوران جدیدِ چندین قرنۀ آن کمو بیش تصویر کرده است، اما آنجا که آن تصویر را «افق اندیشیدن» برای سیاست در ایران قرار میدهد، هیچ تأمل پژوهشی در بارۀ ویژگیهای دولت و ملت در ایران و تاریخ این کشور ارائه نمیدهد. ما در زمینۀ تاریخ ایران و توضیح پدیداری ملت و دولت بر بستر این تاریخ و در شاخهها و ارکان مختلف «نظام سُنت اندیشدن» آن، از این نویسنده پژوهشی در دست نداریم و هنوز نمیدانیم مبانی ایشان در ارزیابی از «مفهوم» دولت ملی در ایران و یا مشخصات «دولت ملی» در عصر مشروطه در همین کشور چه بوده و چه چیز آن شکست خورده و چه از آن مانده است؟
دشواری زیستن در آزادی / گفتگوی فرخنده مدرس با مهشید امیرشاهی
آزاد زیستن دشوار است. دشوار است چون باید قدرت تشخیص داشت و از میان امکانات متعدد یک یا چند را برگزید. دشوار است چون باید همت داشت و این انتخاب را پی گرفت. دشوار است چون باید حس مسئولیت داشت و پست و بلند این انتخاب را پذیرفت. دشوار است چون آزادی با یکبار کوشش برای همیشه به دست نمیآید و حفظش تلاش روزمره میطلبد.
…
ملت ایران و پیروزیهای پیاپی
در فاصلهای نه چندان دراز، در این دو سال گذشته، این چندمین بار است که ما، پس از پشت سرگذاردن هفتهها التهاب و دلنگرانی، در همدلی با مردم میهنمان، زبان به اعلام شادمانی گشوده و دست به ارسال پیام شادباش خطاب به ملت ایران میبریم. از سرور و تهنیت به مناسبت نتایج موفقیتآمیز مذاکرات و حل صلحآمیز بحران هستهای ایران با کشورهای قدرتمند جهان ـ 13 فروردین 1394ـ هنوز سالی نگذشته که بار دیگر بادلی سرشار از شادی و امید پیروزی تازۀ ملت ایران را در انتخابات هفتم اسفند ماه 1394گرامی میداریم. انتخابات دو مجلس شورای اسلامی و خبرگان رهبری به انجام رسید و در درجۀ نخست به مهمترین هدف از پیش تعیین شده خود، یعنی نشان دادن فقدان پایگاه مردمی بخش تندرو رژیم یا به عبارت درستتر عدم مشروعیت این بخش در اِعمال انحصار و استفادۀ نامشروع از نهادهای قدرت در کار شکنی علیه سیاست در خدمت مصالح و منافع کشور به پیروزی رسید و امید به هموار شدن مسیر اصلاحات و اجرای برنامههای دولت و رئیس جمهور حسن روحانی را در دل مردم ایران استحکام تازهای بخشید. این پیروزی را به مردم ایران و طرفداران اصلاحات و حامی و حافظ رأی مردم و تابعان ارادۀ ملت ایران شادباش میگوییم.
جایگاه این پیروزی و مقام پر قدر این گام موفق مردم ایران را نه در آینۀ لیست نمایندگان و ترکیب و جناحبندهای آنها در دو مجلس باید نگریست و نه در ساختار حکومت اسلامی و ماهیت انتخاب در این نظام و نه در تصویرهای کلیشهای از یک انتخابات آزاد که دیریست بر بحثهای دستههایی از مخالفین حکومت سایه افکنده و سخنان آنان را همچون صفحات خشدار گوشآزار کرده است. در بارۀ هر یک از این موضوعات و در اثبات و ابطال هر یک از آنها سخنها میتوان گفت و به طول کلام افزود.
اما از بیان دو شگفتی و تحسین ناگفته نمیتوان گذشت؛ نخست کیاست و فراست آن بخش از سران کشور که در عزم و اراده برای تغییر رویکردها و سیاستهای حکومت اسلامی در کنار مردم ایستادهاند و به رغم همۀ تحمیلات و محدودیتها توانستند در ترکیبی از هوشمندی و ایستادگی از عهدۀ بسیج و جلب اعتماد مردم و بیدار نگه داشتن شعلۀ امید و همچنین حفظ یکپارچگی صف پیکارگران انتخاباتی برآمده و آنان را تا انتهای موفقیت آمیز راه هدایت کنند.
و شگفتیِ ستایشانگیز و احترامآمیزِ دیگر، سخنان و پیام رأیدهندگانی بود که در رسانههای گوناگون ایرانی و غیر ایرانی، طی مصاحبههای کوتاه و یا در رسانههای اینترنتی بازتاب یافته و به گوشها میرسید؛ سخنان خردمندانۀ افرادی نه تنها از میان روشنفکران، سیاستمداران یا هنرمندان مشوق شرکت در انتخابات، بلکه ازمیان مردمان عادی، از آحاد ملتی که چنین خودآگاه به اهمیت حضور تعیین کننده و تأثیرگذارخویش در سیاست، در تسلطی بیمانند بر خواستها و مطالبات خود و با ذهنی تحلیلگر و روشن در بارۀ ممکنات و محدودیتها، با زبانی مستدل و شفاف، در پیشبرد اهداف گام به گام و مرحله به مرحلۀ خویش و بیهیچ نشانی از تزلزل و خلل در پیکاری بدور از خشونت برای دستیابی به آزادی و مطالبات خویش در میدان کارزار حضور به هم رسانده و چنین موفق عمل نموده است.
























