Author's posts
جنوب دور / آیندگان 13 اردیبهشت 1349 / داریوش همایون
اهمیتی که خلیج فارس برای ایرانیان از نظرگاههای گوناگون سیاسی و اقتصادی و تجارتی و استراتژیک یافته به نحو فرخندهای به ساحل شمالی خلیج فارس منتقل شده است. سرزمین غفلتهای دهها سال میرود که به مرکز توجه طراز اولی تبدیل گردد. به درستی دانسته شده است که هر سیاستی در خلیج فارس باید از کرانه آن آغاز گیرد. کرانۀ جنوبی ایران قرار نیست به صورت یک “ویترین” پیشرفتهای ایران درآید. اما تصمیم قطعی برآنست که جای سزاوار مردم آن در زندگی ملی بدانها باز گردانده شود و بیعدالتی که در گذشتهها رفته است جبران پذیرد.
در جستجوی راز بقا: مسئله رستاخیز فرهنگی خراسان / احسان یارشاطر
آنچه در باره برخاستن و قدعلم کردن مجدّد ایران پس از شکست از یونانیان و تازیان گفته شد و در مورد شکست از مغولان نیز مصداق دارد اصل دوّمی از نظریه بقا و زوال فرهنگها را روشن میسازد، و آن اینکه هر فروپاشی و شکستی دلیل ضعف کلّی و نهائی و نشان به پایان رسیدن نیروی پویندگی جامعه نیست. بلکه در زندگی هر ملّتی گاه شکستهائی روی میدهد که نتیجه خستگی و فتور دولتی یا سلسلهای یا نحوهای از حکومت یا حیات دینی است، ولی گذرنده است و پایدار نیست، بلکه جامعه پس از مدّتی، مانند رهنوردی که از طول راه و دشواری آن فرسوده شده و به زمین مینشیند و نفس میگیرد و پس از مدتی استراحت و خستگی از تن بدرکردن به پا میخیزد و چون هنوز نیروی جوانی در او باقی است باز به راه میافتد، به مسیر خود ادامه میدهد (هرچند با اثری از فرسودگی پیشین).
اولین محصلين ایرانی در اروپا / بخش 4 / تحقيق از محمدطاهر موسویزاده / آیندگان 5 خرداد 1348
غالب تحصیلکردههای فرنگ، پس از بازگشت، در رشتههایی به کار مشغول شدند که با هیچگونه رابطه نزدیک و پیوند آشنائی با حرفه آموختهشان نداشت، … . بدین گونه، محصلینی که با صرف هزینهای کلان (نسبت به خزانه تهی آن روز دولت) و صرف وقت بسیار، بسا چیزها آموخته بودند که میتوانست برای مملکت مفید باشد، از تخصص و تحصیلات خود جدا افتادند. عوامل این عدم استفاده را باید در نهادهای اجتماعی آن روزگار جست. جامعه که هنوز نمیتوانست در ماشین فرسودهی خود، پیچ و مهره های نو و کارآمد را بپذیرد و قادر به درک تحول و همپائی با تمدن پیشتاز غرب نبود و اسباب این همپائی و تحول را نیز در اختیار نداشت، نمیتوانست جز در زمینههائی که خود میخواست، از وجود این پیچ و مهرهها بهره گیرد.
اولین محصلين ایرانی در اروپا / بخش 3 / تحقيق از محمدطاهر موسویزاده / آیندگان 4 خرداد 1348
انتخاب فرانسه برای تحصیل پژوهندگان جوان که چشم و گوش بسته از دامن ناز و نعمت به پاریس پرغوغا و آشوب آن روز میرفتند، یک انتخاب شایسته نبود و با توجه به نتایج تأسفباری که از محصلین اعزامی دسته گذشته گرفته شده بود، در پس این اقدام یک انگیزه ابهامآمیز و توجیه نشدنی به چشم میخورد.
قطب بازرگانی / آیندگان 9 اردیبهشت 1349 / داریوش همایون
سرمایه و دانش فنی خارجی ـ آن هم نه فقط در صنعت، بلکه در کشاورزی صنعتی و خردهفروشی و توزیع ـ باید بر منافع انسانی و طبیعی ایران و موقعیت جغرافیایی ایران افزوده گردد و از ایران یک مرکز بازرگانی ـ به معنی صنعت و کشاورزی و تجارت ـ بسازد که حوزۀ جغرافیایی وسیعی را خدمت کند.
اولین محصلين ایرانی در اروپا / بخش 2 / آیندگان 30 ارديبهشت 1348
جوانان فرنگ رفته وقتی به ایران بازگشتند آداب ایرانی را فراموش کردند و جلوی بزرگترها کفش درنمیآوردند.
اولین محصلين ایرانی در اروپا / بخش 1 / تحقيق از محمدطاهر موسویزاده
نقش تاریخی ثمربخشی که فرزانگان در فرنگ تحصیل کرده پیش از آغاز مشروطیت و بعد از آن در جامعه ایرانی ایفا کردهاند، تا کنون ناشناخته مانده است. نخستین دستههای محصلین اعزامی به اروپا که در واقع نخستین فرزانگان و روشنگران ایرانی و نخستین هسته تحرک اجتماع به سوی بینش و دریافت نوها و واسطه و حامل دانش جدید اروپائی به این سرزمیننند، در غبار وقایع عادی روزانه محو و فراموش شدهاند و تا کنون جز انگیزههائی ناپایدار، عاملی برای بررسی همه جانبه در ارزیابی و تعیین چند و چونی تأثیرات آنها نبوده است.
بنام خداوند بخشندۀ مهربان / محمدعلی فروغی
خوانندگان محترم به خاطر دارند که چهارسال پیش ازین ما به طبع آثار شیخ اجل شیراز به روشی تازه دست بردیم و از کتاب گلستان شروع کرده و سپس به بوستان پرداختیم و قسمت اعظم غزلیات شیخ را در جلد سوم قرار دادیم و اینک بقیۀ آثار آن بزرگوار را از قصائد و غزلیات اخلاقی و قطعات و رباعیات و نثریات و غیرها در این مجلد چهارم جمع کرده این مجموعه را به پایان میرسانیم
سرمایهداری وامدار / آیندگان 6 اردیبهشت 1349 / داریوش همایون
در میان کشورهای خاورمیانهای، ایران تنها کشوری بوده است به استثنای لبنان، که از خود یک سنت سرمایهداری داشته است. در بقیۀ کشورها بازرگانان تعیینکنندگان تصمیمهای اقتصادی از گروههای غیربومی بودند
مقدمۀ غزلیات / محمدعلی فروغی
از تأمل در غزلهای شیخ تقریباً یقین حاصل میشود که از غزلسرایی مقصودش شاعری و تصنیف کتاب نبوده بلکه هر غزل را به طبیعت بنابر مناسبتی و پیشآمدی و حسب حالی فرموده است، هر وقت به وصال میرسیده شادی خود را به شعر ابراز مینموده، هر زمان به فراق مبتلا میشده به زبان شعر مینالیده است، و همچنین حالات دیگر، و شعر گفتن برای سعدی کاملاً مانند آوازه خواندن کسانی است که شغلشان آوازهخوانی نیست و به مقتضای حال آوازشان میآید، یا مرغابی که از تأثیر آب و هوا و حالات زندگانی سروصدا میکند و یک سرّ دلچسب بودن اشعار هم همین است.
فساد در حکومت شهری / آیندگان 30 فروردین 1349 / داریوش همایون
ما باید انجمنهای شهر را، چنان که از آغاز مورد نظر بوده است، نه به عنوان گسترش قدرت حکومت مرکزی در سراسر کشور، بلکه به عنوان ارگانهای مستقلی به منظور توزیع قدرت در میان مردم و عدم تمرکز امور در یک بوروکراسی تلقی کنیم. نظارت این بوروکراسی در کار آنها به درجات معین و تا وقتی کاملاً از آب بدر نیامدهاند ضرورتی است. اما وضع ایدئال وضعی خواهد بود که مکانیسم مردمی نیازی چندان به چنان نظارتی نگذارد.
مقدمۀ بوستان / محمدعلی فروغی
همه کس میداند که شیخ سعدی شیرازی گذشته از قصاید و غزلیات بینظیری که از خود به یادگار گذاشته است دو کتاب یکی به نثر موسوم به گلستان و یکی به نظم معروف به بوستان به نگارش آورده است که شاید بتوان گفت نه تنها در زبان فارسی بلکه در هیچ زبانی از جهت فصاحت و بلاغت و روانی و زیبایی و دلربایی و حکمت و معرفت مثل و مانند ندارد
مقدمۀ گلستان سعدی / بنام خدای بخشاینده مهربان / محمدعلی فروغی
ارجمندترین کتاب نظم فارسی شاهنامه فردوسی است و زیباترین کتاب نثر گلستان سعدی و این هر دو کتاب به سبب همین که پسندیده خاص و عام شده در دست و پای مردم افتاده و گرفتار دستبرد نویسندگان و خوانندگان گردیده چنان که من چندین سال به اندازهای که توانستم جستجو کردم و سرانجام ناامید شدم از این که از این دو کتاب نسخهای بیابم که بتوان گفت مطابق آن است که از دست مصنف برآمده است.
امنیت خلیج فارس / آیندگان 26 فروردین 1349 / داریوش همایون
دفاع از خلیج فارس طبعاً مهمترین نقطۀ توجه همۀ قدرتهای منطقهای را تشکیل میدهد. با نزدیک شدن خروج نیروهای انگلیسی دورنمای یک خلأ دفاعی در خلیج فارس چندان اغراقآمیز نیست. تا وقتی انگلیسیها بودند با واحدهای مسلح خود همۀ شیخنشینهای خلیج فارس را میپوشاندند. در غیاب آنها شیخنشینها باید به نگهبانان مسلح و دستههای تفنگدار خود اتکا کنند.
گردشی در «یادگارنمای مطبوعات قدیم فارسی» / جانهای پرشور روزنامهنویسی
عنوان جریدههایی که در نایلونها محفوظ شده و بر ویترینها آویخته است، خیلی بیش از مطالب آنها میتواند دریافت نسل پیشینهتر را از نقش مطبوعات به نمایش گذارد. روزنامهنگار، در این وقت «آئینه عیب نما» است؛ مربی اخلاق است، ستایشگر «قانون» است. راهبر به «ساحل نجات» است، «آینده» را نوید میدهد، «ارشاد» میکند، «رعد» میپراکند و عصر جدیدی را پی مینهد…
|
