سه دهه قیاس میان این دو انقلاب (انقلاب مشروطه و انقلاب اسلامی) بخش اساسی تلاشهای فکری داریوش همایون و نوشتههای وی، در سالهای تبعید، را به خود اخصاص داد. او برخلاف دهان ناشستۀ و عقل نافرهیختۀ محمد قوچانی، «بیچارهای» نبود که از روی «بیحرجی» «پرچم مشروطهخواهی را به عاریت» گرفته باشد. چشم بیدار او از …
بختک نهاد فقاهت بر حکومت قانون / نگاهی به سیاستنامه شمارۀ ۷ / بخش دوّم / فرخنده مدرّس
صرفنظر از این که بر زبانی که در فرهنگ بیحرمتی و زهرپاشی، علیه پادشاهان پهلوی، پرورانده شده، حرجی نیست، اما در باب ناراستی تفسیرهای «تاریخی«، در بارۀ «فهم علمای بزرگ روزگار» از معنای جمهوری، باید تذکر داد که تا زمان «جمهوریخواهی» رضاشاه، آن «علمای بزرگ روزگار»، جز سلطنت، و آن هم جز «سلطنت …
نگاهی به سیاستنامه شمارۀ 7 / فرخنده مدرّس
ما با همان حس غنیمت شمری، با تأخیر چندین ماهه، در معیت «سیاستنامه» شمارۀ 7 شدیم. آنچه، در این شماره، برایمان خواندنی و آموختنی، بود به جان و دل خواندیم. برای ما که عطش دانستن و داشتن تصوری از لحظهها و دقیقههای ایستادگی و مقاومت ایرانیان در طول تاریخ برای دوام و قوام …
در نقد روشنفکری دینی / دکتر جواد طباطبایی
درواقع من روشنفکری دینی را نمیشناسم، قبلاً هم اشاره کردم، مسئلۀ ادعا نیست. من روشنفکری دینی یا روشنفکر دینی را نمیشناسم که با منابع اساسی غربی ور رفته باشد. نمیگویم حتما افلاطون، ارسطو، کانت یا هگل، بلکه میگویم حتی با منابعی در قرون وسطی هم چنین کاری نکرده است. آنچه تا بحال ترجمه …
سازمان برنامه نو / آیندگان 30 خرداد 1349 / داریوش همایون
سازمان برنامه، برای آن که کشور به مفهوم واقعی برنامهگزاری نزدیک شود، باید قدرت دیگری نیز داشته باشد. این قدرت در زمینۀ تنظیم بودجه است. دولت در این زمینۀ حیاتی تا کجا حاضر است دست برنامهریزان را بازبگذارد؟
تاثیر کوروش بر توماس جفرسون و بنیانهای آمریکای مدرن / پویا زارعی / کارشناس ارشد تاریخ دانشگاه سوربن پاریس
«به تو توصیه میکنم به طور منظم به درسآموزی از تاریخ و ادبیات در هر دو زبان [یونانی و لاتین] بپردازی. در یونانی اول از همه با” کوروشنامه” شروع کن.» این جملات بخشی از نامهای است که توماس جفرسون؛ نویسندهی پیشنویس اعلامیه استقلال، از پدران بنیانگذار آمریکا و سومین رئیسجمهور این کشور، …
هویت ایرانی، انتزاعی نیست / تاریخ ایران و ملیت ایرانی در گفتوگو با حكمتالله ملاصالحی
تصادفی نیست كه ما چونان چینیان دیوار و حصار به دور خود نیفراشتیم. با وجود آنكه در یك جغرافیای باز بیحصار تقدیر مردمان این سرزمین رقم خورده است و ایمن از هجوم مهاجمان و حمله متجاوزان نبوده است. نخستین دولت- شهر متمركز ایرانیان كه در زمان هخامنشیان بنیاد میپذیرد دیوار و حصار به دور خود …
شکست تاریخی انقلاب اسلامی در آینۀ انقلاب مشروطه / فرخنده مدرس
بزرگترین امتیاز مشروطهخواهان، غریزه ایراندوستی و ارادۀ خللناپذیرشان در حفظ کشور و ملت، «ایستادن در سمت درست تاریخ» بود، که خرد و آزادی، روح آنست. درست برخلاف روشنفکری دهههای انقلاب اسلامی، که مخالف و مخل آزادی بود و در بیخردی در صف غلط ایستاد و به پارگین تاریخ سقوط کرد …
بازگشت به مشروطیت، کابوس حامیان جمهوری اسلامی / فرخنده مدرس
برای داریوش همایون مهم فلسفۀ پادشاهی نشسته بر قانون اساسی مشروطه و تفاوت بنیادین آن فلسفه با فلسفۀ حکومت جمهوری اسلامی مبتنی بر قانون اساسی ملتزم به اسلام شیعه و ولایت فقیه بود. آن پادشاهی، در صورت ارادۀ بازگشت به فلسفه حکومتیاش یعنی مشروطیت و پایبندی به حکومت قانون آزادی مهیایش در ایران، از استعداد …
ایران بهعنوان ایرانشهر / سخنران دکتر جواد طباطبایی
پیامدهای این بحث منطق ملی برای ما امروز این است که ما دارای یک وحدت ملی بودیم و هستیم. فهم این منطق، مسئلۀ اساسی کنونی ماست یا به عبارت دیگر موضوع اصلی دانشگاهی باید باشد که الان نیست و باید درست کرد. از اینجا به بعد است که دانشگاه ملی با علمی ایجاد خواهد شد …
«یخ، مهتاب، کافه»، نخستین کتاب خانم مهرانگیز کار، در گسترهٔ ادبیات داستانی، منتشر شد.
«خیلی طول کشید تا با رودخانه چارلز آشتی کردم. سالها با آن قهر بودم. دوستش نداشتم. خورشید که بالا میآمد و در چارلز منعکس میشد، به یاد میآوردم همین خورشید در سرزمینی که آن را از دست دادهام، در همین زمان، دارد دست و پایش را جمع میکند و کمرنگ و کمرنگتر میشود تا غروب …
ذهن آشفتۀ اسلامگرا را به مشروطه چه کار؟! / فرخنده مدرس
خط پررنگی که داریوش همایون از همان آغاز میان سلطنتطلبی و طرفداری از پادشاهی و همچنین میان صورت نظام پادشاهی و مضمون مشروطهخواهی کشید، ژرفتر، اما آشکارتر و روشنتر از آن بود که به دیدهها نیاید، مگر از سوی کسانی که ذهن اسلامگرا و آشفتهشان به سیاهی خو کرده و از روشنی میگریزد. و برای …
سخنرانی دکتر جواد طباطبایی در بزرگداشت بزرگ نادرزاد
فارسیدانی كسانی چون فروغی و مهدوی و نادرزاد به حس ملیشان ربط داشت. از تعبیر هویت ملی یاد نمیكنیم، چون تعبیر «هویت» خطرناك است و الان نباید اصلا به كار برد. زبان فارسی بخش مهمی از حس ملی اینها بود. وقتی جهانگیر نخستین كتابش را منتشر كرد، ٣٢ سال داشت. نثر او در ٣٢ سالگی …




















