مختصات روشنفکری روسی آن بود که در عرصه آن جایی برای روشنفکران غیرخودی وجود نداشت. حتا اگر روشنفکری از جنس کمونیستی اما به لونی دیگر یافت میشد نمیتوانست در درون روشنفکری روسی جایی دست و پا کند. خودی و غیر خودی پیش از آنکه در حکومت اسلامی باب شود، در میان روشنفکران نوع روسی باب شده بود. نیز از آنجا که پنجره دیدش تنها به سوی ایدئولوژیها و افکار و ادبیات وارداتی باز بود، به پژوهندگان سرزمین خود اعتقاد و اعتنایی نداشت…. در دیدگاه چنین روشنفکری، دکترقاسم غنی و علامه قزوینی ادیب و محقق به حساب نمیآمدند اما هر الفبا نخواندهای که طرفدار ایدئولوژی بود یا خود را طرفدار ایدئولوژی جا میزد، با هر اندازه نادانی و صرفا با ترجمه دو شعر از نوع دلخواه میتوانست در صف نویسندگان و مترجمان زمانه گردن افرازد.
Category: بنیاد
آغاز فرآیند صلح یا شروع جنگ فرسایشی طولانی؟! / محمد محبی
بعد از گذشت ۳۵ روز از تجاوز نظامی روسیه به اوکراین، به نظر میرسد که روسها از اهداف حداکثری خود بعنی تصرف کییف منصرف شدهاند. گرچه مقامات روسیه و مدافعان سینهچاک آن در رسانهها و شبکههای اجتماعی مدام تکرار میکنند که روسیه از اول هم قصد نداشت کل اوکراین را اشغال کند، و معاون وزیر دفاع روسیه و یکی از مذاکرهکنندگان روسی این عقبنشینی را حرکتی در جهت پیشبرد مذاکرات اعلام کردهاند، اما نوع قشونکشی روسیه نشان میداد که هدف اصلی آنها اتفاقاً اشغال پایتخت اوکراین یعنی کییف بود، حرکت کاروان نظامی معروف ۶۴ کیلومتری از محور شمال به سمت کییف در هفته نخست جنگ گواه این مدعاست. اما بخشی از این کاروان منهدم شده، بخشی به غنیمت اوکراینیها درآمده و بخشی از آن هم از امروز در حال ترک محور است.
پیشبرد آنچه در ۱۷ دی آغاز شد / داریوش همایون
هفده دی روزی بود (در ١٣١۴/۱۹۳۶) که زنان ایرانی بطور رسمی و به دستور دولت از پوشیدن روی خود در بیرون خانه منع شدند. نام رسمی آن رویداد کشف حجاب بود، اما بسیار بیش از برافتادن پرده از روی زنان معنی میداد. بخش هوادار پادشاهی پهلوی، که در بیشتر هفت، هشت دهه گذشته در اکثریت بوده است، هفده دی را روز آزادی زنان شمرد. مخالفان آن پادشاهی که با تنگ کردن چشمانداز تاریخی خود، از سرتاسر آن دوران با سه برچسب استبداد و فساد و وابستگی میگذرند، یا اصلا هفده دی را مانند بسا دگرگشتهای تاریخی و ملتساز آن دوران ندیده میگیرند، و یا کشف حجاب را جلوه دیگری از استبداد رضاشاهی میشمرند.
…
نوروز بر همۀ ایرانیان فرخنده و خرّم باشد.
…
رژیم اسلامی، این دشمنِ وجودی ایران، دیشب با شلیک 12 موشک بالیستیک به سمت کنسولگری آمریکا در اربیل آمادگی خود را برای «نقشآفرینی در تحولات جهانی به سود جبههی حق» نشان داد. اگر ما مردم ایران و نیروهای سیاسی در درون و بیرون بخود نیایم و در برابر رژیم اسلامیِ ضد ایران، از خود مقاومت نشان ندهیم، دیر یا زود رژیم اسلامی با قربانی کردن ایران و ایرانیان پیشِ پای پوتین، «جهادِ تبیینی» خود را به دنیا نشان خواهد داد.
برای ما ایرانیانِ میهندوست بیطرفی در برابر تجاوز پوتین به اوکراین جایز نیست / فرخنده مدرّس
چه کسی میپندارد که ایرانیانی که در حرف از میهندوستی، از استقلال، از آزادی و حاکمیت ملت خویش دفاع میکنند، و از دلاوری در دفاع از این آرمانها و ارزشها دم میزنند، امروز با سکوت در قبال مردم اُکراین، که در راه همین آرمانها و ارزشها میرزمند، فردا بیآسیب در اعتبار خود خواهند ماند؟ آیا تصور میکنند، که دوباره اعتمادی به خود را برخواهند انگیخت؟ که، بازهم به قول داریوش همایون، در سیاست شرط اول است.
توهم تجزیه ایران را به گور خواهید برد. / محمد محبی
کسانی که می خواهند سامان سیاسی مطلوب را داشته باشند، و به حقوق حقه خود برسند، باید برای اصلاح سیستم پایمردی کنند، نه اینکه با سرزمین خود بجنگند! و اگر انگیزهای غیر از سامان سیاسی و حقوق شهروندی دارند، این دیگر می شود «شهوت جداییطلبی»! هیچ شهوتی هم موجب و موجد تأسیس حق نمیشود. مثلا یک عده که دارای یک قومیت و یا نژاد و یا زبان خاص دارند، بخواهند فقط همراه باهم زندگی کنند و با دیگر قومیتها، هممیهن نباشند، این فقره در مواردی از شهوت جداییطلبی هم بدتر است و یک نژادپرستی آشکار است و با نژادپرستی باید جنگید. نژادپرستی و جداییطلبی، در هیچ نظام حقوقی، پذیرفتنی نیست و هیچ نظام حقوقی آن را تحمل نمیکند.
…
عالیجناب ولودیمیر زلنسکی،
رییس جمهوری اوکراین،
آقای رییسجمهور عزیز،
در روزهای گذشته، جهان شاهد نمایش کاملی از شجاعت و میهنپرستی مردم اوکراین بوده است. در حالی که حکومتهای سراسر جهان به درستی به کمک شما میآیند و مردم از هر عقیدهای در همبستگی با شما میایستند، رژیم دیکتاتوری در کشور من، ایران، در کنار آنهایی ایستاده که تمامیت ارضی شما را نقض کردهاند و در تلاشند حاکمیت اوکراین را غصب کنند.
با وجود این، ملت آزادیخواه ایران، در تقابل با تهدیدها و خشونت رژیم، علیه اشغال اوکراین اعتراض کرده و نشان داده که در کنار ملت اوکراین ایستاده است. ما ایرانیان نیز راه دشوار مبارزه با دیکتاتور و ایستادگی برای آزادی را میشناسیم. بدانید که در کنار شما هستیم و زمانی که دو ملت ما دوباره آزاد شوند، شریک یکدیگر برای صلح و کامیابی خواهیم بود.
در همبستگی با شما،
رضا پهلوی
محکومیت تجاوز وحشیانۀ پوتین به کشور اُکراین، از وجدان و روح انسانی برمیخیزد
محکومیت تجاوز وحشیانۀ پوتین به کشور اُکراین، از وجدان و روح انسانی برمیخیزد
رد و محکومیت تجاوز وحشیانۀ پوتین و ارتش روسیه به کشور اُکراین، بیهیچ تردیدی، از وجدان و روح انسانی برمیخیزد. روح و وجدانهای ناآرام از زخم جنایت ضدانسانی علیه مردم اُکراین، نمیتوانند آرام و قرارگیرند. مواضع وسیع اما پراکندۀ ایرانیان نیز حکایت از آن دارد که ما نیز در این بیقراری انسانی شریکیم و در کنار ملتها و مردمان دیگر جهان ایستادهایم. بهرغم این ما هنوز نتوانستهایم در فریاد اعتراضی خود، چنان رسا و غرا شویم تا فریادمان به گوش جهانیان و به ویژه به گوش مردم اُکراین برسد. رساندن این فریاد، به گوش جهانیان از اهمیت اندازهنگرفتنی برخوردار است و برای ما ایرانیان از جایگاه ویژهای نیز برخوردار است، زیرا رژیمی که در مقام «نمایندگی» این ملت نشسته، ایران را کشوری وابسته به روسیه و پشتیبان سیاستهای رژیم آن بدل کرده است. ما ایرانیانِ مخالف رژیم اسلامی باید در راه تفکیک روشن مواضع خود و تمیز چهرۀ ملت ایران از رژیم اسلامی بیش از اینها بکوشیم. رد تجاوز پوتین و افشای سیاستهای رژیم اسلامی در وابسته کردن ایران، و اعتراض به قربانی کردن حیثیت ایرانیان در این لحظهها برای ما ایرانیان اصلی اساسی است و اهمیت دارد. ما باید مراقب باشیم که از این اصل منحرف نشویم. اندک نیستند کسانی، در «میان» ما، که بجای رسا کردن اعتراض و بجای تشویق ایرانیان به پایبندی به این اصل و سازماندهی هرچه گستردهتر اعلام حمایت از مردم اُکراین و ضدیت با رژیم اسلامیِ مدافع پوتین، با بحثهای خود تلاش میکنند، در این اصل تخطئه ایجاد و انجام وظیفۀ کنونی ایرانیان را به تعویق اندازند.
..
مقاومت دلیرانۀ مردم اوکراین در برابر تجاوز بربرمنشانه ارتش روسیه به این کشور، نشاندهنده این است که روسیه بازنده اخلاقی و انسانی این تجاوز ددمنشانه خواهد بود و حضور مردمان بسیاری از کشورهای جهان در خیابانها در حمایت از مقاومت مردم اوکراین در برابر تجاوز روسیه و کشتار وحشیانۀ مردم این کشور نیز گواه براین شکست اخلاقی و انسانی میباشد.
طبیعی است که جناحهای سهیم در رژیم اسلامی با مشاهده مقاومت دلیرانه مردم اوکراین و در محاصره قرارگرفتن روسیه از سوی کشورهای آزاد جهان از مواضع قبلی خود بظاهر و برای عوامفریبی عقبنشینی کرده و میدان بازی جدیدی برای خود باز کرده؛ یکی به نعل زنند و یکی به میخ! طبیعی است که رژیم اسلامی با این بازیها میخواهد راه باریکهای برای بقای خود باز نگهدارد. اما ایرانیان ایراندوست نه تنها نباید وارد این میدان بازی شوند بلکه باید با جدا کردن صف خود از رژیم اسلامی و نشان دادن مخالفت آشکار و محکوم کردن صریح و روشنِ تجاوز ارتش روسیه به اوکراین، در کنار مردم مقاوم اوکراین و دولت این کشور بایستند
جنگ و تجاوزِ پوتین به اوکراین هرچه زودتر باید خاتمه یابد!
جنگ و تجاوزِ پوتین به اوکراین هرچه زودتر باید خاتمه یابد!
در صورت ادامۀ حملات هوایی و زمینی ارتش روسیه به اوکراین که به کشتار وسیع غیرنظامیان و مردم بیدفاع و کودکان بیگناه اوکراینی خواهد انجامید، احتمال گسترش جنک را به دنبال خواهد داشت. در صورت گسترش جنگ، ایران و ایرانیان بار دیگر از بزرگترین بازندگان این جنگ خواهند بود.
برای پیشگیری از چنین احتمالی از هیچ کوششی نباید فروگذاری کرد. باید بر رژیمهای مدافع روسیه بهطور بیسابقهای فشار آورده شود تا در دفاع خود از تجاوزات ارتش روسیه به اوکراین تجدید نظر کنند. پشت کشور تجاوزگر روسیه باید تا جایی که ممکن است خالی شود. در درجۀ نخست مردم روسیه و در کنار آنان همۀ مردمان کشورهای جهان و بویژه مردم ایران با حضور گسترده در خیابانها در دفاع از مردم اوکراین و محکوم کردن تجاوز پوتین و خواست خاتمۀ هرچه سریعتر حملات ارتش روسیه و کشتار مردم بیگناه اوکراین میتوانند نقش مهمی داشته باشند و وظیفۀ انسانی خود را در پیشگیری از خطر یک جنگ گسترده با ابعاد تصورناپذیر ایفا نمایند.
تجاوز نظامی روسیه به اوکراین نقض حقوق ملل است / پرویز خسروی
مخالفت هر دولت و کشور قانونمند در این شرایط خطیر جهانی در برابر تجاوز آشکار پوتین به اوکراین، مطابق قوانین پذیرفته شده بین “ملل” و رعایت اصل احترام به تمامیت ارضی همه کشورها و دفاع از امنیت و صلح جهانی، از بدیهیات مناسبات سیاسی و متمدنانه جهان امروز و همزمان در خدمت منافع عمومی ملتهاست.
… / امین سوفیامهر
دستگاه پروپاگاندای اولیگارشی روسیه تجاوزهای روسیه را واکنشی به پیشرویهای غرب و دستاندازی به منافع روسیه میداند. این دروغی بزرگ است. غرب از پس فروپاشی شوروی بارها تلاش کرده تا روسیه را در ناتو شراکت دهد اما روسیه امتناع کرده است. امتیاز دادن به دشمنی شکستخورده چون روسیه در تاریخ بشر کمسابقه بوده است. اما غرب تلاش داشت تا روسیه برآمده از فروپاشی شوروی را به جامعه جهانی بازگرداند و در قالب نظمی پساجنگ جهانی دوم ادغام کند. در سال ۱۹۹۴، ناتو پیشنهاد «شراکت برای صلح» را به روسیه داد. پس از آن روسیه به جمع جی-۷ پذیرفته شد. سال ۲۰۰۲ نشست مشترک ناتو با روسیه در روم برگزار شد. اوباما در سال ۲۰۰۹ به مسکو سفر کرد اما روسیه در سال ۲۰۱۴ کریمه را به اشغال درآورد. ترامپ و بایدن هم هر کدام لی لی به لالای پوتین گذاشتهاند، اما هیچکدام از اینها تهاجم روسیه را مهار نکرده است. چرا؟ به دلیل اینکه روسیه خود را قدرتی امپراطوری با نیات توسعهطلبانه میداند. بر سر کار بودن نظام دزدسالار و مافیای نفتی-گازی پوتین با همکاری کادر قدیمی کی جی بی به غربستیزی روسیه پوتین دامن زده است. کسانی که تجاوز روسیه را به عنوان واکنش، و نه کنشی که ریشه در تاریخ و نوع رژیم regime type روسیه دارد، میدانند آگاهانه یا ناآگاهانه در دام تبلیغات الیگارشی پوتینی افتادهاند.
فرازی از سخنان داریوش همایون
انقلاب مشروطه بيشتر آنچه را که میبايد بر آن بسازيم به ما میدهد؛ انقلاب اسلامی بيشتر آنچه را میبايد به دور اندازيم به ما میآموزد. يکی به ما میگويد چه بايد بشويم؛ ديگری می گويد چه نبايد باشيم. پيام انقلاب آغاز سده بيستم تجدد بود؛ پيام انقلاب اواخر آن سده فرهنگ و هويت.
انقلاب اسلامی موضوع هويت و فرهنگ را در صورت غالب اسلامیاش، چنان در کانون گفتمان سياسی قرار داد که بيش از دو دهه انرژی ملتی درگير مسائل مرگ و زندگی اقتصادی و اجتماعی و سياست خارجی و محيط زيستی، صرف اموری مانند حجاب و ناموس و آداب عزاداری و «حفظ کيان اسلام» میشود.
ماموريت انقلاب، چنانکه از سوی رهبرش از همان آغاز اعلام شد، نگهداشت هويت اسلامی و اسلام راستين، بازگشت به ريشههای اصيل اسلامی، پيکار با غرب، و استقلال بويژه در زمينه فرهنگی بود. در بيست و چند ساله حکومت اسلامی هم بسيار کارها کردهاند، از کشتن و بردن و ويران کردن؛ و بسيار کارها نکردهاند ــ ساختن يک جامعه توليدی ــ ولی دلمشغولیشان همواره فرهنگ و هويت بوده است.
مسئولیت شخصی و شرایط سیاسی و اجتماعی در انقلاب اسلامی / گفتگوی فرخنده مدرّس با داریوش همایون
در اینجا به اهمیت بلوغ عاطفی که باز هیوم و دوست همفکرش آدام اسمیت بر آن تاکید داشتند و فضیلتهای مدنی از آن میزاید میرسیم. سرامدان جامعه بیش از دیگران نیاز به چنان بلوغ و چنان فضیلتهائی دارند. تسلیم شدن به تودههای به هیجان آمده، تودههائی که خود سرآمدان به هیجان آورده بودند، همواره در شکست و بدبختی فرو میرود. آن چوپان که با نی سحرآمیزش پیشاپیش گله به پرتگاه افتاد بهترین تمثیل در این جستار ماست. آیا گناه ما به گردن دیگران بود؟ آری، گناه دیگران نیز به گردن ما بود.
…
در هيچ کشوری دانشگاه با اصلاحات ارضی يا حق رای زنان يا سهيم شدن کارگران در سود کارخانهها مبارزه نکرده است. آن اصلاحات دليرانهترين اقدامات دوره محمدرضا شاه بود و نيرومندترين لايههای اجتماعی ــ زمينداران بزرگ، خانهای فئودال و آخوندها ــ را ضعيف میکرد و به طبقه متوسط نوخاسته ميدان میداد. جابجائی نسلی سرامدان سياسی ايران پس از آن اصلاحات روی داد و تکنوکراتها از آن هنگام بر دستگاه اداری تسلط يافتند. اينهمه پيشزمينههائی برای دمکراتيک کردن نظام سياسی میبود. آنچه انتظار نمیرفت و پيش آمد، موضعگيری دشمنانه نيروهای مخالف از جبهه ملی و هواداران مصدق تا بقايای حزب توده و چپگرايانی بود که به زودی به سازمانهای چريکی روی آوردند. آنها تا آنجا رفتند که رای دادن به « لوايح شاه» (نامی که مخالفان به آن برنامه شگرف میدادند) تا اوايل انقلاب اسلامی گناه، و، بعدا، جرمی به شمار میرفت.
مصدق و سیاست «موازنۀ منفی»
مصدق رسما بیانگر احساسات ملی ضداستعماری و میهن دوستانه ایرانیان بود و اعلام میداشت که باید از اعطای هرگونه امتیاز به خارجیان اجتناب کرد و این رویه را «سیاست موازنه منفی» مینامید و در حقیقت بزرگترین نقطه ضعف او همین منفی بودن در همۀ شئون بود.




























