پرش به محتوا

Blog

مبارزه‌ی تحمیل شده / آيندگان 13 خرداد 1348 / داريوش همايون

‌

‌در خلیج فارس، اعراب تا آنجا که بتوانند ایران را آسوده نخواهند گذاشت. نظرهای همه‌ی آنان در این منطقه یکی است و ایران هیچ توهمی نباید در باره‌ی مقاصد هیچ حکومت عربی در دل بپروراند. مسئله تنها در توانائی آن حکومت‌ها در فراهم کردن اسباب مزاحمت برای ایران و ایرانیان است، وگرنه هیچ ملاحظه‌ی دیگری نخواهند نمود.

‌

اتحادی با سوریه / آيندگان 12 خرداد 1348 / داريوش همايون

‌

تبعیض قومی و مذهبی تاروپود جامعه را ازهم گسیخته است و یازده سال بدی حکومت رژیم‌های انقلابی، که بدی حکومت رژیم‌های محافظه‌کار و ارتجاعی پیش از آن را موجه وانمود می‌سازد، توسعه اقتصادی را بازایستانده است.

‌‌


 بررسی چند موضوع در مقوله ملت / فصل چهارم / بابک امیرخسروی

‌

اساساً کمتر نمونه‌ای در جهان می‌توان یافت که درآن، ملت و دولت ملی، بر پایه قوم واحدی تشکیل شده باشد. ملتها و دولت‌های ملی معمولاً از چند قوم و اختلاط آنها به وجود آمده‌اند. حتی ملت فرانسه که معمولاً جزو نمونه‌های ملتهای یکدست به شمار می‌آید، لااقل اختلاطی از سلت‌ها، ایبری‌ها و ژرمن‌هاست. ملت کنونی ایران، حاصل درهم آمیزی اقوام متعدد آریایی، آزیاتیک، ترک و سامی است. اقوام ساکن ایران در طول سده‌ها و هزاره‌ها در فراز و نشیب‌های تلخ و شیرین با هم جوش خورده و ملت ایران را به وجود آورده‌اند.

‌

تلاش شماره 20 ویژه‌نامه رضاشاه / فرخنده مدرس

‌

ما تنها از تبار شكست‌خوردگان نبوده‌ایم. ریشه‌هایمان به پیروزی و پیروزمندان نیز می‌رسد. در این گذشته تنها انهدام، سستی، خفت و خفتگی نبوده و گاهی نیز جنبشی بوده و خشتی چیده شده است. ایران امروز شاید مخروبه‌ای جلوه كند، اما این بنا بهره از بن‌ محكمی دارد. آن را باید دید!

‌


مبحث ملی و بررسی اجمالی آن در ایران / (بخش سوم) / بابک امیرخسروی

‌

متأسفانه، طرفداران متعصب ايرانی «اصل لنينی» حق ملل در تعيين سرنوشت، به اين تفاوت کيفی ميان روسيه چون «زندان خلق‌ها» و کشور باستانی ايران، که در آن اقوام مختلف طی سده‌ها و هزاره‌ها همزيستی داشته‌اند، توجه نمی‌کنند. هرگز در تاريخ ايران، مناسبات اقوام ايرانی با يکديگر، مناسبات قوم سلطه‌گر و زيرسلطه نبوده است. هرگز قوم فارس به عنوان مثال، با لشکرکشی، دولتهای بر سر کار اقوام غيرفارس را برنينداخته و به زيرسلطه خود درنياورده است. چگونه می‌توان بدون توجّه به واقعيت فرهنگی – تاريخی ايران، نمونه‌های کشورهای ديگر را برای ايران نسخه پيچی کرد؟
‌

سومین دوره‌ی جایزه شعر نیما،به نام و یاد همیشه زنده‌ی محمد مختاری تقدیم شد.

‌

سومین دوره‌ی جایزه شعر نیما، با تقدیر از شعر و حضور سیمین بهبهانی، به نام و یاد همیشه زنده‌ی محمد مختاری- نماینده‌ی  «نویسندگان و شاعران شریف و آگاهی دهنده دهه گذشته»- تقدیم شد.


‌

همه عالم تن است و ایران دل / بیانیه تعدادی از فعالان کُرد حوزه شمال غرب و غرب کشور

‌

شمار زیادی از فعالان سیاسی فرهنگی،حقوق بشری و مدنی و روزنامه نگاران کُرد با انتشار بیانیه ای ضمن تأکید بر پیوندهای تاریخی،فرهنگی و اجتماعی دیرین مردم کُرد با دیگر ایرانیان ،هر گونه تلاش برای ایجاد اختلاف میان ایرانیان و رودر قرار دادن اقوام ایرانی را محکوم کرده اند

‌

گفت‌و‌گوی امیر رسولی با ماندانا زندیان به مناسبت انتشار مجموعه شعر «چشمی خاک، چشمی دریا»

‌

‌ایران برای من، تنها، یک قطعه خاک نیست که دوری‌اش به بیگانگی بینجامد. ایران همین واژه‌هایی است که شما و من می‌نویسیم؛ همین زبانی که با آن صحبت، بلکه فکر می‌کنیم؛ همین حس وصف‌ناشدنی که هنگام اعلام نام سرزمینمان در جایگاه برنده جایزه اسکار غرق خوشبختیمان می‌کند. ایران تار علیزاده و شعر سپهری و نثر گلستان است؛ و با این تعریف شاید بسا کسان دررون مرزهای این سرزمین، و بیگانه با فرهنگ آن زندگی کنند.

‌

گفت و گویی مکتوب درباره اقوام ایرانی / اشکوری – شفیعی

‌

‌آنچه در حال جاضر در عرصه عمومی و از جمله در جامعه روشنفکری و کنشگران فرهنگی و سیاسی ایرانی مورد نیاز است مکالمه و مفاهمه است. تجربه نشان می دهد پاره ای از مسائل مهم ملی و بیشتر حول مسائل قومی در ایران چنان دچار بدفهمی و در نتیجه سوء تفاهم است که اصولا شماری از طرفهای مباحثه حرف همدیگر را به درستی نمی فهمند. این گفتگو نیز یکی از این نمونه هاست.

‌

فدراسیون شیوخ ساحلی / آيندگان 11 خرداد 1348 / داريوش همايون

‌

تشکیل فدراسیونی مرکب از هفت شیخ‌نشین ساحل متصالح (ابوظبی، دوبی، شارجه، عمان، ام‌الکوین، فجیره و رأس‌الخیمه) چنان که اکنون مورد نظر امیران شیخ‌نشین‌ها قرار گرفته است، طرح عملی‌تر و نزدیکتری به واقعیات منطقه خلیج فارس است.

‌


مبحث ملی و بررسی اجمالی آن در ایران / (بخش دوم) / بابک امیرخسروی

‌

‌طرح گسترده مقوله‌هایی نظیر «ایران کشور کثیرالمله است» یا تمسک به «اصل لنینی» حق ملل در تعیین سرنوشت خویش و قید آن‌ها در برنامه‌های احزاب گوناگون در کشور ما، کم و بیش پس از ماجرای «فرقه دموکرات آذربایجان» وارد ادبیات و فرهنگ سیاسی ایران شده است. در کمال تأسف باید گفت که چپ ایران این «کالاهای» وارداتی را چشم بسته به جان خرید و بی‌آنکه کاوشی انجام دهد و بررسی بکند که آیا با واقعیت تاریخی – فرهنگی و مردم شناسی ایران همخوانی دارد یا نه؛ کورکورانه مدافع و مبلّغ آن شد.

‌

… / پل الوار

‌ ‌ پل الوار ما تنها به سوی هدف نخواهیم رفت جفت جفت می‌رویم و چون هر یک دیگری را می‌شناسیم همه همدیگر را خواهیم… 

زخم‌هایی بر پیکر مناطق کردنشین غرب / احسان هوشمند

‌

‌پس از گذشت سی‌سال حتی برای شناسایی این واقعیت چه گام‌هایی برای التیام زخم‌هایی‌که بر مناطق کُردنشین غرب کشور وارد شد، برداشته شده است؟ به حال خود رهاکردن ضایعاتی از این دست، به صورت نوعی خوش‌خیالی  بر این فرض که گذشته‌ها گذشته، جز دعوتِ به مشکلات بیشتر در مراحل بعد هیچ نتیجه‌ای نداشته و ندارد.

‌

با مایی ای یگانه و تنهایی ای درخت *

‌‌

‌

‌داریوش همایون درگیر «زمان» خود بود، نوشتن برای او ابزار زندگی کردن بود، ابزار کارکردن، اندیشیدن، ابزار فرصت تازه ساختن- ظرفی که زندگانی در آن جای می گیرد، و زندگانی واژه نیست، فرصتی است که در دست نویسنده-چنان نویسنده ای- واژه می شود.

‌

مبحث ملی و بررسی اجمالی آن در ایران / (بخش اول) / بابک امیرخسروی

‌

‌اشاره: آنچه از نظر می‌گذرانید، بخش‌هائی از سلسله مقاله‌هائی است که بیست سال پیش، برای انتشار در نشریۀ «راه آزادی» تهیّه شده است. ….اینک بخاطر بحث‌هائی که در پیِ «توافقنامۀ» دو حزب کردستان ایران و در پیِ آن، «بیانیۀ ما» در نقد و بررسی آن در گرفته است؛ بعضی از دوستان که در جریان مطالب مندرج در این رساله بودند؛ انتشار آنها را مفید دیده از من خواسته‌اند، این مقاله ها را منتشر کنم.

‌

“اسب تراوا” / آيندگان 10 خرداد 1348 / داريوش همايون

‌

از هنگامی که شیخ‌نشِن‌های خلیج فارس در پی تشکیل فدراسیونی در میان خود برآمدند ایران، به عنوان قدرتی که حیاتی‌ترین منافع را در این منطقه دارد، موضع روشنی در برابر آنان گرفت. سخنگویان رسمی ایران ضمن دفاع از حق شیخ‌نشین‌ها به ایجاد یک ماهیت سیاسی تازه و پشتیبانی از استقلال آنان تنها دو ملاحظه را وارد می‌کردند که هر دو نیز باهم ارتباط نزدیک دارند

‌

يك د لار چند تومان مى تواند باشد؟ / حسن منصور

‌

دلار امریکا طی سی و سه سال گذشته منازلی را میان ۶ ۷٫ تومان تا ۲۳۰۰ تومان طی کرده و امروز پس از ۱۰ سال تک نرخی بودن، دوباره به «نرخ رسمی» ۱۲۲۶تومان و نرخ‌های شناور حدود ۲۰۰۰ تومان خرید و فروش می‌شود. می‌خواهیم بدانیم آیا ممکن است دلار بار دیگر به حدود هفت تومان برگردد؟ آیا می‌تواند به قیمت‌های بالا‌تر از نرخ شناور امروز ترقی کند؟ اصولاً برابری پول‌ها با کدامین ساز و کار انجام می‌گیرد؟ کدامین عوامل در بالا و پایین رفتن نرخ ارز‌ها دخالت دارند؟ و بالاخره منزل «پایانی» این سقوط مدام تومان کجاست؟

‌

هر بشکه نفت چند دلار باید باشد؟ – نظری بر اقتصاد منابع طبیعی / حسن منصور

چکیده؛ می‏ خواهیم بدانیم آیا قیمت “درست” و “عادلانه‏”‏ای برای نفت وجود دارد؟ قیمت بازاری نفت آیا “پایان‏ پذیری” و “تجدید تولید ناپذیری” نفت را در خود جاسازی کرده و “مطلوبیت اجتماعی” آن را بازتاب می‏ دهد؟ نرخ بهره‏ برداری “مناسب” چگونه تعیین می ‏شود؟

پیشگفتار کتاب «بیرون از سه جهان ـ گفتمان نسل چهارم» / آرش جودکی

‌

‌تعهد به نیاخاک هیچگاه نزد همایون از تعهد به مردمی که در آن می‌زیند جدا نیست. چون «مردم آن زمینی هستند که همه چیز بر آن می‌روید.»(ص۸۲) نبضِ پایبندی و دلبستگی به ایران‌ و ایرانیان در این پرسش می‌زند: «مصلحت این ملت و این کشور چند هزار ساله در چیست؟»(ص۴۷). پاسخ کوتاهی که در همانجا می‌آید (اول در این است که بماند و نه دیگران بر آن بتازند، نه مردمان‌ش به جان هم بیفتند)

‌

یهودا آمیکای / شاعر اسرائیلی

‌

‌‌و من  /  سنگين  از خواهش رؤيا  /  به امکان روشنایی فکر می‌کنم،  /  به سایۀ آرامش دست می‌کشم  /  و زیر درختان زیتون  /  به دختری فلسطینی  /  دل می‌بندم  /  که نام کوچکش «آشتی» ست.

‌

امید و آزادی / ایرج گرگین

‌

«من همیشه گفته‌ام که رسانه‌های گروهی یک جامعهٔ مهاجر – از جمله ایرانی – انجام وظایف دوگانه‌ای را به عهده دارند و مهم‌تر از هر چیز، خوب است بدانند‌ که بین یک جامعهٔ مهاجر و یک ملت، تفاوت است. نباید جامعهٔ مهاجر را که بخش کوچکی از‌کل مردم ایران‌اند، با «ملت ایران» اشتباه گرفت.

‌

Europa neu justieren

Die Krise der Eurozone hat sich nach der Griechenland-Krise vor fast einem Jahr zuletzt mit Irland wieder zugespitzt und droht weitere Länder zu erfassen. Auch… 

یاد آر ز شمع مرده، یاد آر؛ با صدای ایرج گرگین

مسمط «یادآر زشمع مرده، یاد آر»؛ سروده‌ی علی اکبر دهخدا در سوگ میرزا جهانگیرخان صور‌اسرافیل- مدیر روزنامه صور‌اسرافیل- که در سال ۱۳۲۶ هجری قمری، در سن ۳۴ سالگی، به دستور محمدعلی شاه، در باغ شاه کشته شد. روزنامه‌ی صوراسرافیل با شعار «حريت، مساوات، اخوت» بر پیشانی، از آثار مطبوعاتی نام آشنا و محبوب دوران مشروطیت است.

‌

یادداشت‌های سفر کوتاهی به مشهد و نیشابور / آیندگان خرداد ۱۳۴۸ / داریوش همایون

‌

‌ بی‌وفائی به تاریخ را در همه شهرهای ایران می‌توان دید. از بناهای یادبود و جاهای تاریخی معدود که بگذرند، کمتر نشانی است که شهر‌ها تاریخ‌های چند صدساله و‌گاه چند هزارساله دارند. گوئی ایران پس از همه این‌ها کشور نوخاسته‌ای است و سه هزار سال تاریخ پرافتخار پشت‌سر ندارد. مردم زیر سایه سی‌قرن نشسته‌اند و تنها به دیروز و امروز می‌اندیشند.

‌

بیست و هشت ِ پنج ِ سی و دو* / ابراهیم گلستان

‌

این برای تو. آن را بخوان ببین که چهل سال رفته است. می بینی چگونه چهل سال رفته است؟ آن روزها کجا بودی، چه می کردی، چند سالت بود؟ می بینی چگونه واقعیت ها هر روز با رنگ روز، و این که هوا ابری ست یا باد، خاک و شن دارد، یا آسمان آبی ست، یا برف می بارد به جورهای دیگری به چشم آمدند و می آیند اما می دانی چیزی که روی داده است آن جوری که روی داده است بوده است و می ماند.

‌

در قيمومت يک “روشنفکر دينی” / آرامش دوستدار

‌

سی سال است عبدالکريم سروش در “قبض و بسط” سکنا گزيده و به تفاريق در آن اظهار وجود می‌کند، بی‌آنکه بتواند چيزی قبض کند يا بسط دهد. کار او تکرار خودش است در طرح‌هايی که در اين زمينه نمی‌ريزد و انجام نمی‌دهد. اين همان حرفه‌ای است که “روشنفکر دينی” نام گرفته است

‌

رساله تحقيقات سرحديه / بخش 9 ، 10 ، 11 ، / آيندگان 18 ، 20 ، 21 ارديبهشت 1348

‌

‌حاصل گفتگوهای مأمورین واسطه به ملاحظه عدم ابطال ایضاحات سفرای خودشان این شد که از برای فصل دادن این ماده باید به اصل مرام و مآل معاهده نظر کرد.  منظور از این معاهده آبادی و محل تجارتگاه بودن محمره و امنیت سفاین جاریه در روی کاران است….

‌

واقعیت‌های تازه / آيندگان 1 خرداد 1348 / داريوش همايون

‌

حکومت اسرائیل به وزیر دادگستری خود دستور داده است مقدمات وارد کردن ساحل غربی اردن را در نظام حقوقی اسرائیل فراهم سازد و قوانین اردن را در آن منطقه از میان ببرد. تا کنون مقامات حکومت نظامی اسرائیل در ساحل غربی مقامات تعیین شده از طرف حکومت اردن را در سر جاهای خود نگهداشته‌اند و قوانین اردنی مانند دینار اردنی هنوز در قسمت اشغال شده اردن اعتبار دارد.

‌

مینو نصرت/ ایران

‌

در پنجِ غروب  /  به وقت  اَهَر  هَریس  وَرزَقان  کلیبر  /  زبانم  /  ایلم  /  قبیله‌ام  /  زیر آوار ماند

‌

در اندوه میهن خویش شریکیم…

‌

«این دستمال را بگیر  /  چروک‌های پیشانی‌ات را پاک کن  /  یک روز با هم  /  گوری برای مرگ می‌کَنیم  / بعد  /  همه چیز را  /  سر جای خودش می‌گذاریم  /  همه چیز را …»  شبنم آذر

اتحادی با چنگ و دندان / آيندگان 27 ارديبهشت 1348 / داریوش همایون

‌

‌تسلط استعماری در گذشته مجالی برای ایجاد پیوندهای محکم دوستی باقی نگذاشته بود. ملت‌های این منطقه در پشت سر هر اقدام دست‌های استعمارگران را می‌دیدند و اعتقاد و دلگرمی برایشان نمی‌ماند. با تغییر سیاست‌های استعماری اتحادها بر پا می‌شد و فرو می‌ریخت. در ملت‌های منطقه آن اراده‌ای که برای تحکیم رشته‌های وحدت، برای ایستادن بپای دوستان، لازم است بوجود نیامده بود.

‌

مدار صفر / ماندانا زندیان

‌

گمان نکن قد کشیده ای /  “عاطفه ” *  را سنگ باران نکردی؛ / این حقوق بشر است / که دارد به مدار صفر می‌رسد / – حقوق بشر خاور میانه ای –

‌

گذشته‌ای با دستاوردهای بزرگ / فرخنده مدرس

‌

‌برای نخستین بار برخاستن به عنوان یك ملت در جنبش مشروطه، با تلاشی ـ هرچند نیمه بیدار و نیمه هشیار ـ برای درك وضعیت خود در برابر یا در كنار دیگران، تلاش برای رساندن خود به پیشرفته‌ترین‌هایشان، افت و خیزها و افتادن به بن‌بست‌های خودخواسته یا ناخواسته در نخستین تجربه‌های دولت ملی و مجلس مشروطه، عزم بیرون كشیدن خود از این بن‌بست‌ها و برخاستن دوباره با ارادة آغاز راه آینده در دوران رضاشاه، گاه با پیروزی و زمانی با شكست و بعد ناپایداری و تزلزلمان در ادامة راه، سپس كج‏‌فهمی‌ها و بیشتر از آن كج‌اندیشی‌ها و رها ساختن و لعن آنچه بدست آورده بودیم و در نهایت تصمیم سبكسرانه به بازگشت به گذشته. این همه را یكجا در تاریخ یك سدة گذشته‌ تا امروزمان داریم. جادة آیندة ایران از این گذشته عبور می‌كند.

‌

فصل‌ چهارم‌ ـ نخستین‌ رساله‌ در اصلاح‌ نظام‌ حقوقی‌ / دکتر جواد طباطبایی

دکتر جواد طباطبائی در پاسخ مثبت به درخواست و نظرخواهی ما از ایشان در باره جنبش مشروطه و درج آن در شمارة ویژه تلاش، این فصل از اثر آتی خود را در اختیار ما قرار دادند و موجبات سپاس‌گذاری ما را از خود فراهم آوردند. فصلی در بررسی ارزش و اهمیت رساله «یک کلمه» به عنوان اثری در خور توجه در تاریخ شکل‌گیری اندیشه و نظام حقوقی و تاریخ قانون‌خواهی ایرانیان که بر بستر آن خواننده به صورت عمیق‌تری با جایگاه و قدر تلاش‌های میرزا یوسف‌خان مستشارالدوله رجال روشنفکر عصر ناصری را در تاریخ تجددخواهی ایران آشنا می‌گردد.

‌

مشروطیت، مرحله ای در سیر تکوینی تجددخواهی / گفتگو با دکتر جمشید بهنام

‌

فراموش نکینم که تجددخواهی ایرانیان در زمینه مدرنیزاسیون و نوسازی ایران گاه تند و گاه کند همواره ادامه داشته و در 150 سال اخیر جامعه ایران دگرگونی بسیار پیدا کرده و رو به پیشرفت بوده اما اصول فلسفی و سیاسی مدرنیته مورد توجه قرار نگرفته است.

‌

مجلس اول و اهمیت قانون انجمن‌ها و تشکیلات ایالات و ولایات و دستورالعمل حکام / گفتگو با دکتر محمدرضا خوبروی پاک

‌

در کشورهای تاریخی نوعی ملی‌گرائی بومی و کهنسال وجود دارد که با ملی‌گرائی «وارداتی» ـ مانند «دولت وارداتی» در کشورهای نوپا ـ متفاوت است. ناسیونالیسم کشورهای نوخاسته بر اساس ساختن هویت ملی به جای هویت‌های محلی و قبیله‌ای قرار گرفته است هرچند که به برابری قانون و حقوق شهروندی اصرار بورزند. در حالی که در کشورهای تاریخی، مانند ایران، به علت تاریخ مشترک و پذیرفتن سرنوشت مشترک به ملت‌سازی و هویت مصنوعی نیازی نیست.

‌

مخاطرات تدوین قوانین مدنی ایران؛ خطابه ای از محمد علی فروغی

‌

… تصور نکنید این کارها [تدوین قوانین عرفی] به آسانی انجام گرفت. کشمکشها کردیم، لطائف الحیل به کار بردیم، با مشکلات و دسیسه ها تصادف کردیم که مجال نیست شرح بدهم. من جمله این که مقدسین… چماق شریعت را نسبت به قوانین بلند کردند و در ابطال و مخالفت آنها با شرع شریف حرفها زدند و رساله ها نوشتند…

‌

“خدمت به میهن” سنت روشنفكری دوران رضاشاهی / گفتگو با استاد احسان یارشاطر

‌
استاد احسان یارشاطر از دانش‌آموختگانی است كه در پرتو توجه وآموزش استادان بزرگی پرورش یافت، كه به نسل درخشانی تعلق داشتند. نسلی كه با خود تاریخ روشنفكری در ایران را آغاز نمود و با احساس تعهد در قبال جامعه، با اندیشه ترقی و عمل اجتماعی خویش در جهت تحقق ایده‌های مدرن گام برداشت و صفت “بنیانگذار” در بسیاری از عرصه‌های اجتماعی را به حق شایسته خود كرد.

‌

نقش زبان, ارتباطات و فهم یکدیگر در بافتار تجدد و توسعه / گفتگو با داریوش همایون

‌

پیشروان تجدد ایران رابطه میان مدرنیته و دولت ـ ملت و زبان ملی را خوب دریافته بودند ….تاکید آنان بر زبان ملی از ملاحظات عملی، از ملاحظاتی مانند دفاع از استقلال و یکپارچگی کشور در جهان استعماری، سیر کردن اکثریت گرسنه، و جلوگیری از مرگ و میر انبوه بر می‌خاست.

‌

سرچشمه‌های تدوین تاریخ ایران / گفتگو با دکتر جلال خالقی مطلق

‌

بعضی‌ها می‌گویند، كسی حق واژه‌سازی ندارد. واژه‌ها را مردم و توده ایران می‌سازند و زبان همانی است كه ما با آن صحبت می‌كنیم و با آن می‌نویسیم و نیازی هم ندارد كه آنرا پالایش كنیم. من در پاسخ می‌گویم: پیش از فرهنگستان اول مردم به‌جای دادگستری، عدلیه و بجای شهرداری، بلدیه, بجای شهربانی, نظمیه و… می‌گفتند. … ولی آیا امروز برای نسل جدید، عدلیه، بلدیه، نظمیه… اصطلاحات قابل فهم است؟ بسیاری از واژه‌های ناب فارسی كه جای آنها گذاشته شد رواج پیدا كرد. آیا این عمل به زبان فارسی ضرری زد؟ آیا زبان فارسی در اثر این واژه‌ها ناتوان‌تر شد؟ نه‌!

‌

ایران در سالهای 1285 تا 1320 / گفتگو با ماشاءالله آجودانی

‌

تا آنجا كه به رضاشاه مربوط می‌شود، دفتر كارنامه او صفحات بسیار درخشانی دارد كه می‌توان با توجه به این صفحات از انتقادات بسیار اصولی و مهمی كه براو و كارنامه او وارد است، نترسید. با نقد اصولی این كارنامه اهمیت اصولی آن بیشتر به چشم خواهد آمد.

‌

در بارة عبدالحسین‌تیمور تاش / گفتگو با منیژة تیمور تاش

‌

‌[تیمور تاش] انسانی باهوش سرشار و شدیداٌ وطن‌پرست. بشدت تحت تأثیر آتاتورک و تحولاتی که در ترکیه بوجود آمده بود. بدون شک جاه‌طلب, بسیار دوست‌باز و بشدت سردر پی زنان زیباروی, می‌دانم که اینطور بوده و واقعیت را باید گفت. البته من در اینجا قضاوت اخلاقی مطلقاٌ نمی‌کنم, تنها می‌خواهم واقعیت را بگویم. آنچه بنظر من می‌آید, در هرصورت برای آن روزگار ایران آمدن پدربزرگ من زود بود!

‌

تاریخ در محکمة انصاف / فرخنده مدرس

‌

‌تیمورتاش از جمله كسانی بود كه با تكیه بر اقتدار رضاشاه و با پشتوانة عمیق‌ترین اصلاحات اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در جهت توانمند ساختن كشور، تلاشهای بسیار ودر عین حال موفقیت‌آمیزی را در تغییر چهرة ایران وایرانی در دید دیگران و از میان بردن آن نگاه تحقیربار به ملت ایران كه حاصل 150 سال حكومت خفت‌بار سلاطین قاجاربود، به ثمر رساند.

‌

فرهنگ “ستیزی“ در دوره رضاشاه / علی کشگر

‌

باید فصل رضاشاه را در كتاب تاریخ ایران فصل گل‌سرخ نام نهاد. فصلی كه شادابی, زیبایی, طراوت, سرزندگی و بالندگی از خصوصیات آن است و مثل هر گل‌سرخی نیز خارهائی بر شاخه دارد. اما نباید فراموش كنیم كه در نهایت خارها نیز برای حفاظت از شاخه لازم می‌باشد. .

‌

عهد‌نامه یک عشق، عشق‌نامه یک عهد / بهمن امیرحسینی

‌

یادداشت‌های ماموریت‌های رضاشاه، این دماوند فلات تاریخ ایران را «عهد‌نامه یک عشق، عشق‌نامه یک عهد» می‌نامیم تا شاید نشانه‌ای باشد از وقوف ما بر عشق او بر ما و عهد او بر پیشبرد امر ما، ما فرزندان ایران.

‌

سکوت را حمل می‌کنم / کتایون ریزخراتی/ ایران

‌

چراغ‌ها را می‌شمارم در مسیر رودخانه  /  لنگه کفش‌های رها شده را  /  انگار تو را جستجو می‌کنم  /  خیابانی را جستجو می‌کنم  /  که به قلب شهر باز شود  /  تا به همه‌ی کوچه‌ها خون برساند  /  گلوله از کنار گوش‌هایمان می‌گذرد

‌