پرش به محتوا

Blog

«ميوه ممنوعه» حکومت مذهبی: تجربه تلخ ما و جنبش‌های جديد جهان عربی‌ـ‌اسلامی / گفتگوی فرخنده مدرس با حسن یوسفی اشکوری

‌ «ميوه ممنوعه» حکومت مذهبی: تجربه تلخ ما و جنبش‌های جديد جهان عربی‌ـ‌اسلامی گفتگو با حسن یوسفی اشکوری ‌ تلاش ـ تجديد انتشار مقاله‌ی پژوهشی… 

سنت‌گرایی، غرب‌زدگی مضاعف است / سید حسین نصر و سنت‌گرایی در گفت‌وگو با نصرالله پورجوادی و سید جواد طباطبایی

‌ ‌

آوردن کربن به ایران به‌ویژه در سال‌های چهل و پنجاه شمسی نوعی استفاده ابزاری از او بود که موضوع بحث ما نیست. نکته مهم این است که کربن هیچ ربطی به مدعایان هواداری او نداشت، او اهل تذکر سنت بود، هواداران «بومی» او آدم‌های املی بودند، هیچ چیز درباره پیچیدگی‌های موضوع مهمی مانند سنت نمی‌دانستند. همه نوشته‌های نصر دلیلی بر این مدعاست. خلاصه این که کربن اهل تذکر سنت در دوران جدید و با ویژگی‌های اندیشه دوران جدید بود، سنت‌مداری دیدگاه ایدئولوژیکی است، نوعی سیاست بازی در زیر لوای غیرسیاسی بودن است و…

‌ ‌

داریوش همایون از نگاه فرخنده مدرس در گفتگو با حسین مهری از رادیو صدای ایران

‌

در درجه اول باید بگویم که ایشان یک جنتلمن به تمام معنا بود. با رفتاری فاخر، با روشی فاخر، انسانیتی بسیار عمیق و بیش از همه انسانی بسیار بسیار وفادار و اصولی. در همه چیز آقای همایون انسان وفاداری بودند. بسیار انسان با پرنسیپی بودند. براحتی هر روز به رنگی در نمی‌آمدند. روی اصولش پافشاری می‌کردند و وفادار به انسان‌ها بودند. برای انسان‌ها از هر نظری ارزش قائل بودند. جدیشان می‌گرفتند ایرانی‌ها را بسیار دوست داشتند. ملت ایران را دوست داشتند، ایران را بسیار دوست می‌داشتند. به این سرزمین چون عشق می‌ورزیدند، هرگونه استعداد مثبتی را در آن، هرچقدر کوچک، جدی می‌گرفتند و در خدمت آن سرزمین می‌دیدند و برایش احترام قائل بودند.

‌

…

تلاش شماره 34 ایران هسته‌ای سخت دارد! سال هشتم ـ آذر  ماه 1389 برابر با 2010 Dezember  *** فهرست   در این شماره هسته سختی… 

فدرال‌های قومی‌ بغرنجی‌های قومی ‌جامعه ایران را حل نخواهند کرد / گفتگوی رادیو صدای ایران با محمد امینی

‌ فدرال‌های قومی‌ بغرنجی‌های قومی ‌جامعه ایران را حل نخواهند کرد ‌ گفتگوی رادیو صدای ایران با محمد امینی ‌مهری : سپاسگزاری می‌کنم اقای امینی… 

چرایی و اثرات نگاه امنیتی به کردستان / گفتگوی سوسن محمدخانی غیاثوند با ماشااله شمس‌الواعظین

‌‌گفتگوی سوسن محمدخانی غیاثوند با ماشااله شمس‌الواعظین چرایی و اثرات نگاه امنیتی به کردستان کوردستان از دیرباز شاهد رویکرد امنیتی حکومت‌های مرکزی ایران نسبت به… 

گفتگوی پر حاشیه و جنجالی با سید جواد طباطبایی درباره علوم سیاسی در ایران

يكي از روزهاي زمستان 1386 بود كه همراه با دكتر طباطبايي براي جلسه اي به دانشگاه تهران رفتيم. جلسه براي انتشار كتاب حكومت قانون برپا شده بود. هنگامي كه قبل از ورود به سالن شيخ انصاري در محوطه همكف دانشكده حقوق و علوم سياسي ايستاده بوديم، چشمان استاد، خاطره ها را مرور مي كرد. شايد همه مي دانستند كه او در آن وقت و مكان به چه مي انديشد! درست 13 سال پيش بود كه برخي قدرنشناسان، سفره اخراج دكتر طباطبايي از دانشگاه تهران را پهن كردند تا خود بر سر آن سفره بنشينند و حض خود را ببرند. اما به زودي مشخص مي شود كه اين سفره نشيني،‌ عرض خود بردني بيش نبود. چه اينكه امروز همه در باب سطح علمي دانشكده هاي علوم سياسي و نيز سواد اساتيد علم سياست، در محيطي كه بيشتر شبيه مسابقه و مناقصه براي انتشار مقالات علمي در مجلات است، خبر دارند. به همين سبب نيز به خدمت دكتر سيد جواد طباطبايي رسيديم تا در مورد نظام دانش و نهاد دانشگاه در ایران با او به گفتگو بنشينيم. حاصل آن گفتگو پيش روي شما است.

‌

«کشور را نمی‌توان چریکی اداره کرد» / گفتگوی مهرنامه با دکتر جواد طباطبایی

‌ ‌

به نظر من، مسائل فکری ایران چنان پیوندهای ناگستنی با جهان دارد که امکان ندارد مانند گذشته کبک‌وار سرمان زیر برف بکنیم و با بخش بیرون بدنمان شعار صادر کنیم! ایران در جهان است و بخشی از جهان هم در ایران. چنانکه اسپینوزا گفته بود: جهل دلیل نیست! اگر جهل دلیل نیست، پس، نمی‌توان سد سکندری میان بیرون و درون کشید، که تاکنون کشیده‌ایم.

‌ ‌

…

 تلاش شماره 33 دفتر سبز سال هشتم  ـ بهمن  ماه 1388 برابر با 2010 February *** در این شماره ‌ جنبش سبز ‌ چند تکه… 

اعتراف / ف. ع / ایران

‌‌ ف. ع ایران  ‌ اعتراف ‌ وحی‌ات را شنیدم در تاریكی سلول انفرادی در فشار بازوان ِ سیمانی چهار دیوار در سیاهی هرزه ِشبِ… 

… / فرهاد سپیدفکر/ ایران

‌ فرهاد سپیدفکر/ ایران دیدی؟ دیدی همان انگشت كه تسبیح می­چرخاند ماشه را چكاند؟ همان دست كه برای دعا بلند می­شد با چماق پایین آمد؟… 

جنبش شهروندی ما / مهشید

‌  جنبش شهروندی ما مهشید من فکر می‌کنم امروز احتمالا همه‌ی ما در همان بی‌تفاوتی و بی‌توجهی پیش از انتخابات می‌بودیم، آقای موسوی هم انتقال… 

ما همه ایرانی هستیم / رضا

‌ ما همه ایرانی هستیم  رضا بعضی وقت‌ها در زندگی اتفاق‌هایی می‌افتد که می‌توانستند هرگز اتفاق نیفتند و زندگی هم همانطور که داشت می‌گذشت ادامه… 

… / لیلا فرجامی

‌ لیلا فرجامی  ‌ بخوان:  «خانه سیاه است»  پنجره­های روشن هر روز هر روز هر روز به جزام­های تاریک تجزیه می­شوند. امروز خورشید  به تنهایی… 

… / ماندانا مشایخی

ماندانا مشایخی پوتین­های سیاه بر ذهنش بر نبضش تکه تکه زیر آوار ضربه­ها نعره می­شود: «دستانم از آنِ شما پاهایم، حتی لبانم با طعم بوسه­های… 

… / شهاب مقربین

شهاب مقربین ‌ نمی­توانم با کلاشینکف شعر بنویسم نمی­توانم با کوکتل مولوتف نقش بزنم بر کاغذ نمی­توانم با تفنگ… تف بر تفنگ تف بر کوکتل… 

… / نارسیس زهره نسب

‌  نارسیس زهره نسب ‌ ندای گلوی بریده­ام! شب وقتی نیست که می­خوابیم، وقتی که نمی­گویمت شب است وقتی که نمی­شنوندت شب است. نترس این… 

… / شبنم آذر

  شبنم آذر ‌ خنجری درمن بود که می­دویدم  ‌ دویدنِ باهم آزادیِ کوچکی­ست.  ‌ ما به خیابان­هایمان بازگشته بودیم و اشک­هایمان طبیعی بود وسکوتمان… 

… / شهاب مقربین

‌ شهاب مقربین ‌‌ اعتراف می‌کنم هرچه کردم  اشتباه بود هرچه گفتم  اشتباه بود هرچه دیدم  اشتباه بود درخت‌ها  سبز نبودند سربی بودند آسمان را… 

پایان‌نامه

‌ تکنولوژی جدید که دستیابی به اطلاعات در شعاع‌های بی‌نهایت را ممکن ساخته است، برای ما که در این سر جهان نشسته، اما «ریشه‌های جان»… 

حمایت سیدجواد طباطبایی از مهدی کروبی به برنامه رای بدهیم نه به فرد / گفتگوی روزنامه اعتماد ملی با دکتر جواد طباطبایی

من به هیچ‌خردجمعی که فاقد عقلانیت باشد و قابل فهم نباشد، بها نمی‌دهم. این خرد جمعی را هم نمی‌فهمم، همان‌طور که دموکراسی به معنای مردمسالاری را نیز نمی‌فهمم. مردمسالاری یعنی اینکه اکثریت در خیابان‌ها راه بیفتند و ما مجبور به تبعیت از نظر انان باشیم؟ حال آنکه در دموکراسی حقوق یک فرد هم در میان حقوق اکثریت نباید از بین برود. البته چون ما سیاست را در سطح ملی تعریف می‌کنیم، با یک نگاه لیبرالی، سیاست برخاسته از خرد جمعی را می‌پذیریم. اما خرد جمعی برای ظهور و بروز احتیاج به نهادهایی دارد که از دل آنها بیرون بیاید. خرد جمعی از خیابان‌ها بیرون نمی‌آید. ما باید احزاب و گروه‌هایی داشته باشیم که خردجمعی از درون آنها بیرون بیاید و تبدیل به قانون شود. موتورسوارها نمی‌توانند صادرکننده خردجمعی باشند. خردجمعی در حاکمیت قانون است که می‌تواند رشد کند و مطرح بشود.

مصاحبه حسین مهری با فرخنده مدرس

‌

یک تکه از نظراتی که در آنجا مطرح کردند، نظرات بسیار بسیار بدیع و تازه‌ای بود. ایشان از واژه کائوس استفاده کردند. کائوس که می‌دانید در ترمینولوژی یک معنای خاصی دارد. یعنی در همریختگی همه چیز، بی‌نظمی کامل. و در اندیشه‌های دینی و در مذاهب مختلف این نظر وجود دارد که قبل از آفرینش جهان وضعیت کائوس حاکم بوده.‌
یعنی همه چیز در همریخته، بی‌نظم و آشفته بوده تا اینکه خداوند جهان را خلق می‌کند. نظم را می‌آفریند. شب و روز، ماه و سال. انسان، موجودات دیگر و… پروسه زندگی همه این‌ها، نیازهایشان. همه این‌ها نظمی است که بعد از آن کائوس ایجاد می‌شود.

‌

خوشامد

‌

همه ما در اینجا گرد آمده‌ایم تا زندگانی‌ای را بزرگ داریم که طول آن هر قدر هم باشد و بشود ـ که ما آرزوی طول عمر هرچه بیشتری برای ایشان داریم ـ باز هم این طول عمر به پای عرض و ژرفای این زندگی نمی‌رسد.‌

اما پیش از آن که به مضمون درازا و ژرفای این زندگانی بپردازیم و هر یک به سهم خود به آن ادای احترام کنیم، اجازه دهید همراه با هم جام‌هایمان به سلامتی وجود ایشان بنوشیم.‌

‌

آشنایی دوباره با داریوش همایون

‌

برای بسیاری از کسان که بیرون از دایره روابط خصوصی و خانوادگی داریوش همایون را می‌شناسند، نخستین آشنائی‌ها با وی در گردهم‌آئی‌های سیاسی ایرانیان و سالن‌های سمینار و سخنرانی آغاز شده است و عموماً هم از فاصله‌ای میان صندلی‌های سالن و تریبون سخنرانی و از لابلای سخنان او در باره سیاست و فرهنگ ایران که هر بار سرشار از تازه‌گی، افق‌های روبه آینده‌ی پردامنه‌ای را می‌گسترانند.

‌

تجدد سیاسی یعنی حکومت قانون / گفتگوی متین غفاریان با دکتر جواد طباطبایی

‌  ‌

من جنبۀ حقوقی مشروطیت را برجسته کرده‌ام. بلی! تجدد سیاسی، یعنی حکومت قانون، مگر می‌شود حکومت قانون بدون تدوین مجموعه‌های قانونی و نظام حقوقی تحقق پیدا کند. ایراد من به همۀ کسانی که تاریخ مشروطیت را نوشته‌اند، حتی فریدون آدمیت، این است که از این نکتۀ اساسی غفلت کرده‌اند.

‌‌  ‌  ‌

هر تاریخی تاریخ معاصر است / گفت وگوی حامد یوسفی با دکتر طباطبایی

‌  ‌

من در نخستین صفحات «مکتب تبریز» توضیح داده‌ام که هر تاریخی تاریخ معاصر است. در علم تاریخ، هر گذشته‌ای در زمان حال بازسازی می‌شود. تاریخ در معنای تاریخ نوشته گذشته‌ای است که خود را در تاریخ‌نویس و تاریخ او باز می‌سازد و تبیین می‌کند.

‌

به پاس خدمات فریدون آدمیت / فرخنده مدرس ـ سخنرانی در تالار انجمن سخن

‌

آدمیت ایدئولوژی نهضت مشروطه را آزادی خواند و… راه تأسیس و عینت بخشیدن به مفهوم آزادی را در همان راهی فهمید که مشروطه خواهان و نمایندگان ملت در مجلس اول گشودند. راهی که همه ملتهای جهان و پیشگامان حکومت قانون و قانون عادلانه ی برخاسته از اراده مردم فهمیده و با موفقیت آزموده بودند.

‌

نقش لحظه ها در تعیین سیاست/ فرخنده مدرس

‌

روی سخن ما با ایرانیانی است که در جبهه مبارزه با حکومت دینی ایستاده اند و با این حمله نیز مخالفند، اما خیره گی آنان در حقانیت مبارزه تردید ناپذیرشان با حکومت اسلامی که هدف اصلی این حمله قلمداد می شود، مانع از آن شده است که سهمگینی وابعاد خطر را به جد گرفته و از این مخالفت لفظی به سیاستی عملی دست یازند.

‌

نقد روشنفکری دینی / گفتگو با دکتر جوادطباطبایی

خاستگاه نظری بن‌بست کنونی ما و بحرانی ‌که از دهه‌ای پیش آغاز شده و در حال ژرف‌تر شدن است، ابهام کنونی در دستگاه مفاهیم است که‌ روشنفکری دینی در دامن زدن به آن نقشی عمده داشته ‌است. اگر عرفان مولوی را با بحث الهیات مسیحی خلط ‌نمی‌کردیم و بیشتر از این، اگر برخی مباحث سطحی‌ جامعه‌شناسی دینی را مانند شریعتی ــ و به تبع او سروش که در مقاله‌ای که ذکر آن گذشت، عین سخنان‌ شریعتی را تکرار کرده و متوجه نشده است که آن سخنان ‌یکسره فاقد معنا هستند ــ مشکل سکولاریزاسیون را می‌شد آسان‌تر حل کرد. خلط اسلام با مسیحیت که ‌روشنفکری دینی و اصلاح‌طلبان دینی با عرفان‌ بافی‌های‌ خود مرتکب آن شده‌اند، موجب شده است که چنان‌ که ‌اشاره کردم، سروش مقام عقل را انکار کند. اسلام، به‌خلاف مسیحیت، دین دنیا هم بود.

‌  ‌

زندگی نامه سید جواد طباطبایی به روایت خودش (گفتگو با هفته نامه شهروند امروز)

ببینید سخن من این است که اگر ضابطه ما عقل نباشد و اگر ما در تدبیر و تحلیل خودمان به این ضابطه اساسی توجه نکنیم، هیچ تضمینی وجود ندارد که کشورهایی مثل ایران در فرهنگ غربی ادغام نشوند. نتیجه آن بی‌توجهی، ادغام شدن در یک مجموعه جهانی به نام فرهنگ غربی خواهد بود. مقاومت کردن در برابر تهاجم فرهنگی خوب است، اما در صورتی که شما از ابزار این مقاومت یعنی «عقل» استفاده کنید. اگر این ابزار را نداشته باشید، شکست خواهید خورد. بنابراین ترجمه درست سخن من این است که شما اگر توان مقاومت را نداشته باشید،‌ طبیعی است که شکست می‌خورید. این اتفاقی است که به نظر من در دو، سه دهه اخیر برای ما اتفاق افتاده است.

‌  ‌

سمینار دو روزه بررسی و معرفی کتاب “صدسال کشاکش با تجدد” اثر داریوش همایون

کتاب «صد سال کشاکش با تجدد» اثری است در ۴۵۶ صفحه و مشتمل بر یک پیشگفتار و ۱۳ فصل، همراه با یک واژه نامه ۷ صفحه‌ای شامل کلیه کلمات بکار گرفته شده از زبانهای دیگر همراه با معادل فارسی آن‌ها. کتاب در سال 2006 و به مناسبت صدمین سالگرد پیروزی انقلاب مشروطه توسط «نشر تلاش» منتشر شده است.

محافظه‌کاری در گفتگو با دکتر سید جواد طباطبایی

من سنت را در معنای متفاوتی نیز به کار می‌برم و تصور می‌کنم که آن‌چه در ایران می‌تواند موضوع بحث قرار گیرد، همین مفهوم پیچیده است. سنت در این کاربرد دیگر، در حوزه تمدنی ایران، عبارت است از مجموعه مأثورات که در آغاز دوره اسلامی از منابع متنوع و متفاوت فرهنگی اخذ شده و به صورت ترکیبی فراهم آمده است.

درکتاب «مکتب تبریز» توضیح داده‌ام که در ایران، بر خلاف دیگر کشورهای اسلامی، مأثورات دوره «جاهلی»، یعنی پیش از اسلام، که من آن را اندیشه ایرانشهری می‌خوانم، نه تنها بخش مهمی از نظام سنت است، بلکه در نظام دانشوری ایرانی، از بسیاری جهات دیانت اسلامی را با توجه به این عنصر ایرانشهری مورد تفسیر قرار داده‌اند.