پرش به محتوا

Blog

درآمد

‌ درآمد ‌ دفتر حاضر جلد دومِ “در جستجوی پاسخ” است که دفتر نخست آن، شامل همه‌ی گفتگوهای من با زنده یاد داریوش همایون، سال… 

کودتای لیبی / آيندگان 13 شهریور 1348 / داريوش همایون

‌لیبی با کمتر از دو میلیون جمعیت، آن هم بیشتر از عشایر بدوی، بدون هیچ سنت و سابقه‌ای که به کار اداره‌ی یک جامعه نوین بیاید، با درآمد افسانه‌ای نفت که ناگهان برآن نازل گردید و هیچ حکومتی در لیبی نمی‌توانست در طول تنها چند سال از عهده‌ی جذب و کنترل آن برآید، کشوری نیست که با تغییر رژیم تغییرات انقلابی در آن بتوان داد.

‌

به یاد و با قدر‌شناسی از هما زاهدی / فرخنده مدرس

‌برای ما اقبال آشنائی با هما زاهدی دیر بدست آمد، و هنگامی که فراهم شد، هنوز با سابقه‌های ذهنی از پیش ‌ساخته شده همراه بود و زیر تأثیر چند رخداد تاریخی و چند نام و نسب و بیش از همه در پرتو حضور پررنگ و پرنفوذ همسرش داریوش همایون قرار گرفته بود. هاله‌ها و فاصله‌ها هر چند پس از درگذشت داریوش همایون به ضخامت و دوری گذشته نماند، اما فرصتِ از میان رفتن را نیز به کمال نیافت. زمان بس کوتاه و مسافت‌ها بس بلند بود. با وجود این کفایتِ فرصت آنقدر بود که ما را از لابلای گفتگوهای بی‌شمار و مداوم‌، با بانویی بزرگ‌منش، با گذشت، فداکار و وفادار آشنا سازد،

‌

«حرف های همسایه» / نیما یوشیج

‌

شاعر کسی نیست که به کلمات وزن و قافیه می‌دهد، مثل اینکه حساب و نظام‌نامه‌ای اداره‌ای را به نظم آورند. این کار جز اتلاف وقت و فشار بی فایده به مغز آوردن چیز دیگر نیست، در صورتی‌که شاعر باید مطلب عادی را، که علم و فلسفه آنطور موثر بیان نکرده، بیان کند و گاهی از اوقات بهتر به ثبوت برساند.‌

‌

سیاست انعطاف‌پذیر / آیندگان ۱۲ شهریور ۱۳۴۸ / داریوش همایون

‌ایران راه انتخاب را بر خود نبسته است. مصالح ملی راهنمائی برای سیاست خارجی آنست. رابطه با هر کشوری به سود ایران باشد، بدون توجه به آن چه دیگران ممکن است احساس کنند، برقرار خواهد شد و تا حدی که به این مصالح خدمت کند پیش خواهد رفت. ایران به همگان فهمانده است که بر راه خود می‌رود و هیچ کس نباید توقع بیهوده از آن داشته باشد.

‌

ادبیات چپ پاسخ‌گوی نياز جامعه امروز نيست / آن‌سوی خط با شمس‌لنگرودی

‌چپ‌ها سال‌ها فکر می‌کردند کلید حل معضلات جوامع بشری در دست‌شان است و شاعران و نویسندگان چپ هم به دنبال این تئوری با شور و هیجان این آرمانگرایی را تبلیغ می‌کردند. منتها وقتی خود تئوری‌ها زیر سوال رفت یا دست‌کم مورد تردید یا مورد بازبیبنی قرار گرفت نقش هنر و ادبیات هم در این عرصه کمرنگ شد. الان دیگر آن نوع از ادبیات به نیاز جامعه پاسخ نمی‌دهد. برای روشنفکر دهه 50 مسلم بود که مشکل زیربنا و روبناست. اما امروز تقریبا برایش روشن شده که چنین خبرهایی نیست که زیربنا اگر عوض شد روبنا هم عوض می‌شود.

‌

دشواریِ ساختن آیندة خالی از خشونت، به آسانیِ زنده نگه داشتنِ گذشتة خونین می‌ارزد! / فرخنده مدرس

‌

برای ما پس از آن همه تجربه‌های گران، شانزدهم شهریور 67 جز آنچه داریوش همایون در آخرین خطوط مقاله خود نوشته است، نیست:

«روز بیداری ما بر بیهودگی خونبار همه اندیشه‌های مطلق‌گرایانه و حق‌مدار است. کسانی را که گلویشان از عربده‌های انتقام‌جوئی خسته نمی‌شود باید واگذاشت که همچنان بر فاصله خود با ملتی که از جهان مردة مرگ‌پرور آنان بیرون می‌آید بیفزایند.»‌

‌

صبور باشيد، صبوری همراه با لبخند / سخنرانی ليلی گلستان در جلسه تداکس دانشگاه صنعتی شريف

‌‌من پنج راهکار يا دستورالعمل دارم برای رسيدن به هدف و مقصود. ۱-  با کسی که برايتان اشکال‌تراشی کرده با احترام رفتار کنيد. ۲-  در ضمن احترام گذاشتن جوری با ظرافت به او بفهمانيد که بيش از او می‌دانيد و تجربه‌تان بيشتر است. ۳ –  صبور باشيد. صبوری همراه با لبخند. ۴-  گاهی با او رابطه انسانی برقرار کنيد و فراموش کنيد که او فعلا در تقابل با شماست. برای خودم اتفاق افتاد که طرف چپ دست بود و گفتم روانشناسان می‌گويند چپ‌دست‌ها باهوش‌اند. لبخندی زد و يخ بين ما شکسته شد. ۵-  آرام‌آرام در ضمن صحبت به او آموزش دهيد. آنها تشنه آموختن‌اند.

‌

انتلکتوئل و رسالت او

‌روشنفکر را تعریف‌های گوناگون کرده‌اند، از سارتر که روشنفکری را با اعتراض یکی می‌دانست و مدت‌های دراز در جهان سوم و در میان چپ شیک غرب رواج داشت تا هاول که وقف کردن خود به اندیشیدن در امور عمومی و گستراندن آن اندیشه‌ها را ویژگی روشنفکر می‌شمارد. تعریف اول بیشتر کوشنده سیاسی از گونه معینی معنی می‌دهد که در بر‌گیرنده هر بی‌مایه پر سر و صدا نیز هست. تعریف دوم اندیشه‌مند عمل‌گرا را در نظر دارد.

‌

به یاد جان باختگان کشتار شصت و هفت، که نمی گذاریم نباشند…

‌

«براى آن كه زند‏گان به زند‏گى انديشه كنند، سنگ‌‌نبشتۀ گور يكى از كهن‏ترين انگيزه‏‌هاست. سنگ‌نبشتۀ گور می‌‏تواند اعتماد و اميدوارى را از ديوار گذشته‏‌ها به آيند‏گان انتقال دهد.»  –پل الوار

‌

کفش‌نامه / مانا آقایی

‌

دوم شهریور، زادروز مانا آقایی، شاعر، مترجم و پژوهش‌گر ادبی، است. مانا زادۀ بوشهر، دانش‌آموختۀ ایرانشناسی در دانشگاه اوپسالا (سوئد) و ساکن استکهلم است.

‌

ابراهیم گلستان:

‌بالا از هیچ اثاث در هیچ جا نشان نمی‌دیدی الا در یک اتاق یک گاو صندوق گُنده، با در بازش، که خالی بود. گاو صندوقِ باز و خالی و گنده در آن اتاقِ لختِ بی‌در و داغون بی‌جا و بی‌قواره و بی‌هوده می‌نمود، انگار تکذیب علت وجودی خود بود؛ انگار حتی اسمش هم بهش نمی‌آمد. از لای قاب سوختهِ پنجره، حیاط پیدا بود. پائین، زنی که کودکی به پشت کمر بسته بود با چادر دهاتی کهنه ش، با چوبدستی در لای پاره‌های کاغذ جستجو می‌کرد. شاید شنیده بود که تاراج می‌کنند اما وقتی رسیده بود که فرصت گذشته بود و خانه خالی بود، حتی اگر قصد و قدرت غارت داشت.

‌

الفبای فارسی قابل اصلاح نیست / آیندگان سه‌شنبه 9 مهرماه 48 / گفت و شنودی با دکتر مصاحب

‌‌ein

از قریب 50 هزار آبادی که می‌گویند در ایران است، اگر اسم همه‌شان را به ردیف روی کاغذ بنویسیم، فکر می‌کنید چند نفر از مردم این سرزمین می‌توانند آنها را درست بخوانند. به نظر من گناه است که بنشینیم و ناظر این وضع باشیم.

‌

کنفرانس سران اسلامی / آيندگان 10 شهریور 1348 / داريوش همایون

‌تجاوزاتی که برخی دولت‌های اسلامی به یکدیگر مرتکب می‌شوند، وحدت اسلامی را به افسانه‌ای بدل کرده است. طرح‌های تجاوزطلبانه‌ای که در خلیج‌فارس از جانب کشورهای معین سال‌هاست دنبال می‌شود؛ مبارزه بدخواهانه و کودکانه برای تغییر نام‌های جغرافیائی؛ آزار اتباع ایران در برخی سرزمین‌های عربی؛ همه نمونه‌هائی از رفتار با یک کشور اسلامی از جانب پاره‌ای کشورهای اسلامی دیگر است، آن هم کشوری که همواره از حقوق مسلمانان در هر جا دفاع کرده است.

‌

پيشگفتار / صدسال کشاکش با تجدد / داریوش همایون

‌روشنفکران و طبقه متوسط ایران می‌باید شهامت آن را بیابند که به نهتوی (اصطلاح م.امید) فرهنگ چیره هزار ساله، به ژرفای غارهائی  که جهان تنگ نازیبای ما در آن گرفتار است، بروند و به قلب مسئله بزنند. مردم ما می‌باید دریابند که با منطق زیارت و نذر و نیاز و کتاب دعا و شهادت و انتظار ظهور؛ با شیوه تفکر سرسری و سطحی، و گذاشتن امداد غیبی بجای اراده آگاهانه؛ با زیستن در تناقض و باور به امور بیرون از قلمرو شعور و دانش و اخلاق، روزگارشان همین است

‌

امروز هم اسباب و هم اراده‌اش را داریم / گفتگو با داریوش همایون

‌امروز در کشورمان روندهای پُرامیدی در حال قوام‌یابی‌اند که نخستین اشاره به نطفه‌های آنها به‌عنوان جای پاهای استوار برای ساختن جامعه‌ای نوین با روحیه، فرهنگ و سیاستی تازه، در برهه‌هائی صورت گرفت که تصور آنها از سوی طبقه سیاسی تازه بدر آمده از تجربه انقلاب اسلامی، ناممکن می‌نمود. باز نویسی گفتگوی زیر با زنده‌یاد داریوش همایون در سالگردی دیگر از انقلاب مشروطه، نه تنها از آن روست که سخنان وی در این گفتگو چون همة گفته‌ها و نوشته‌های دیگرش حامل اسباب شناخت جایگاه بلند انقلاب مشروطه در تاریخ ایران است، بلکه به ویژه و بطور خاص اشاره‌ایست که وی به ضرورت «نسب شناسیِ» گرایش‌ها و نیروهای سیاسی دارد که باید مبدا حضور اجتماعی خود را در انقلاب مشروطه بیابند. به این تعبیر انقلاب مشروطه این بار نیز آغاز حیات تازهِ یک جامعه نوین است که گوناگونی و رنگارنگی از نمودهای انکارناپذیر آن است. روند پذیرش و احترام به این گوناگونی و پیامدهای حقوقی و اجتماعی آن نه تنها در پیکر جامعه، بلکه در بالاترین سطوح قدرت حکومتی نیز می‌رود جای خود را بیابد.

‌

مروری بر شاهنامه فردوسی و ایلیاد هومر / درس‌های امروزی در متون دیروزی / دکتر امین بنانی

‌

دکتر امین بنانی، استاد تاریخ و زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه یو. سی. ال.‌ای، یکشنبه بیست و هشتم ژوئیه دوهزار و سیزده میلادی، در شهر سانتامونیکا درگذشت. یاد ارجمندش، روشن و سربلند…

‌

نگاهی به پیوند داستان و تاریخ / آرش جودکی

‌

روزگار ما پیکار روایت‌های گوناگون از تاریخ همروزگار است. هرکس روایت خود را تاریخ واقعی می‌داند و روایت دیگران را داستان. پس باید پیش از هرچیز پرسید رابطه‌ میان داستان و تاریخ چیست؟ نوشته پیش‌رو کوششی است برای پاسخ به این پرسش.

‌

سنت خشونت در عراق / آیندگان ۵ شهریور ۱۳۴۸ / داریوش همایون

‌ayandeganتاریخ عراق را با خون نوشته‌اند. خشونتی که هر صفحه آن را پر کرده کم مانند است. از این جهت عراق بیش از آنکه متعلق به قرن بیستم باشد از آن دوره‌های توحش و جاهلیت است. مردم عراق در حاشیه نیمه دوم قرن بیستم می‌زیند اما سیاست‌هایشان مستقیماً به قرون وسطی و پیش از آن برمی‌گردد.

‌

گسترة اقتدار دین در حیات اجتماعی ایرانیان / گفتگو با دکتر جواد طباطبایی

‌Tabatabaie

دربارة‌ نکتة‌ دوم‌ پرسش‌ شما مبنی‌ بر این‌که ‌آیا «بحث‌ ما بر سر دین‌… راه‌ به‌ جایی‌ می‌برد یا نه‌؟» به‌اجمال‌ این‌ است‌ که‌ بحث‌ دربارة‌ دیانت‌، به‌ اعتبار دیانت، بحثی‌ در محدودة‌ اندیشة‌ دینی‌ است‌ و برای‌ ما تنها از دیدگاه‌ تاریخ‌ اندیشه‌ و در پیوند با آن‌ اهمیت‌ دارد. حدود و ثغور این‌ بحث‌ از دیدگاه‌ تاریخ‌ اندیشه‌ را که‌ منطق ‌تاریخ‌ اندیشه‌ بر آن‌ حاکم‌ است، نباید با بحث‌ اهل‌ دیانت ‌خلط‌ کرد.

‌

«هنر بدون آزادی بال پرواز نخواهد داشت» / گفت‌و‌گوی ماندانا زندیان با نیلوفر بیضایی / پیرامون شب‌های شعر گوته

‌

هنر باید بتواند ما را از مرزهای روزمرگی فرا‌تر ببرد و ذهن نویسنده و تولید کنندهٔ اثر هنری زمانی که مرتب مشغول چگونگی بیان باشد، در دراز مدت فلج می‌شود و زبانش الکن. یا به کُد گذاری روی می‌آورد و یا واقعیت را ناقص بیان می‌کند و بدین ترتیب در تحریف آن با قدرت سهیم می‌شود.

‌

میزگرد درباره مصر: کودتا یا امتداد دموکراسی؟ / با حضور آقایان دکتر سید جواد طباطبایی، دکتر سید صادق سجادی، دکتر احمد پاکتچی

‌‌‌Mizegerdشبح خلافت به نوعی در ذهن اخوان المسلین و جریان های سلفی حضور دارد. ..همه این ها با رای مردم سر کار می آیند، اما وقتی پایه های قدرت آن ها تثبیت شد شبح خلافت جان می گیرد. در ترکیه هم حکومت اردوغان …به دنبال تجدید خلافت عثمانی است.

‌

اسلام و انتخابات / برگرفته از دستنوشته‌های داریوش همایون

‌100_1229 - 2

اگر احزاب دیگر، انتخابات را تحریم نکنند، بنیادگرایان چنان اکثریت خود بخودی ندارند که خودشان خیال می‌کنند و دیگران از آن می‌ترسند. اعتقاد مردم به مذهب ربطی به رهبری سیاسی ندارد. حتی متعصب‌ترین مذهبی‌ها هم صرفا به این دلیل به بنیادگرایان رای نمی‌دهند.

‌

گفتگوی مهرنامه با جواد طباطبایی / بازنویسی گفتگوی مهرنامه با جواد طباطبایی تحت عنوان / تاریخ نویسی جز با تکیه بر آگاهی ملی امکان پذیر نیست

این گفتگو بازنویسی مصاحبه‌ای است که چند سال پیش با حضور چهار تن مصاحبه کننده در دفتر مجلۀ مهرنامه انجام شده بود. از آن‌جا که دسترسی به آنان ممکن نبود، و احتمال داشت که با موضع‌گیری‌های مصاحبه شونده موافق نباشند نام‌های آنان را حذف و تنها به ذکر  «مهرنامه» به عنوان مصاحبه کننده بسنده کرده‌ایم.

تاریخ نویسی جز با تکیه بر آگاهی ملی امکان پذیر نیست / گفتگوی مهرنامه با دکتر جواد طباطبایی

‌Tabatabaie

تاریخ نویسی، اگر بخواهد چیزی بیش از روشن کردن وجهی از تاریخ و تاریخ اندیشه با پژوهش‌های علمی باشد،… جز با تکیه بر آگاهی ملی امکان پذیر نمی‌شود.

‌

‌

حکم تیر / علیرضا بهنام / ایران

‌tir2

این جهان قرار بود گل بشود جایی که انقلاب و آزادی به هم می رسند        این جهان قرار بود گل بشود در امتداد زیبایی خجسته ی آن دوچشم            و چشم های دیگر که از روزگار زیبایی ازلی آزاد خرامیده اند

‌

“در جستجوی پاسخ ـ دفتر دوم” منتشر شد!

‌

“در جستجوی پاسخ ـ دفتر دوم” شامل ۵۶ گفتگو با ۲۳ تن از ایرانیان اهل نظر، سیاست و ادب و هنر است که از میان حدود سیصد گفتگوی انجام شده با ده‌ها تن دیگر از هم‌میهنان، در طول بیش از یک دهه، برگزیده و در یک اثر، مشتمل بر شش فصل، منتشر شد.

‌

فکر و فرهنگ که ساخته شود عمل هم خواهد آمد / فرخنده مدرس

‌Farkhomdeh 3

ما از این که صدای اصلاح‌طلبی رئیس جمهور جدید نیز چون ندای تعامل و گفتگو با جهانِ سیدمحمد خاتمی و فریادهای میرحسین موسوی در راه سلامت سیاست ایران، دستگاه فکری، فرهنگی و گفتمانی ملت را در راه تأسیس آزادی و استقرار دمکراسی، تکمیل کند و از نظر فرهنگی نهادینه گردند، در هیچ صورتی و با هیچ حسابی زیان نخواهیم کرد. فکر و فرهنگ که ساخته شود عمل هم خواهد آمد.

‌

سیاست «رای» مطالباتی در کردستان / احسان هوشمند

‌Hoshmand4

افراط‌گرایی و رادیکالیسم پرهزینه مدت‌هاست از نظر مردم حوزه‌های کردنشین به بایگانی تاریخ سپرده شده است. مردم حوزه‌های کردی با روش‌های مدنی و دموکراتیک در پی ایفای حقوق‌حقه خود، همانند دیگر ایرانیان هستند. آیا زمان تجدیدنظر این احزاب و گروه‌ها فرا نرسیده است؟ آیا نباید به سیاست‌های غیرقابل انعطاف گذشته یعنی تاکید مصرانه بر روش‌های قبلی با دیده تردید نگریست؟

‌

رییس جمهور منتخب چه گفت؟ / گفت و گوی هفته‌‌نامه «چلچراغ» با حسن روحانی

‌rohaniخیلی از اقدامات علیه آزادی فضای مجازی که توسط افراد و نهادهای خاص صورت می‌گیرد، مقاصد خیرخواهانه ندارد. یعنی خیلی هم دلشان به حال اخلاق عمومی یا تهدیدهای این فضاها علیه جوانان نسوخته است. مقاصد سیاسی دارد. از آزادی موجود در این فضاها می‌ترسند، دنبال محدود کردن اخبار هستند، و این محدود کردن‌ها هم جواب نمی‌دهد. کاش طرفداران فیلتر کردن توضیح می‌دادند که در محدود کردن دسترسی مردم به کدام خبر موفق بوده‌اند؟

‌

تغییرات در “ایران نوین” / آيندگان 26 مرداد 1348 / داريوش همایون

‌ayandegan2به حزب می‌توان به عنوان یک ماشین قدرت نگریست، یا در عین حال یک مکتب سیاسی. می‌توان حزب را صرفاً وسیله‌ای برای رسیدن به مقامات دانست و آن را از حد سیاست‌های روزانه بالا نبرد، یا علاوه بر این به حزب نقشی مهمتر در ساختن یک هیئت سیاسی داد و آن را آموزشگاهی برای توده‌های مردم گردانید.

‌

درآمد

‌

برای ما که در تبعید و در دورافتادگی از زادگاه و دامن میهن زندگی می‌کنیم و در سودای نزدیک‌تر کردن دل و جان بدان ـ همچون صدها هزار ایرانی دیگر ـ دمی آرام نداشته‌ایم، برای ما که نظاره‌گر دلنگرانِ سراسر تصویر آن چه که در کشور و پیرامون آن در جهان گذشته و می‌گذرد، بوده‌ایم و در قیاس‌های خود، که به ورزش فکری ایرانیان بدل شده است، تفاوت‌ها میان ارج و مقام کشورها و ملت‌های دیگر را با خویشتن ملی خود دیده و آنها را با هستی خویش در دو جهان گوناگون، لمس کرده‌ایم، برای ما طبیعی بود که طرح دوباره‌ی پرسش جان‌سختِ “تفاوت در چیست”، مسیر تلاش‌مان را در جستجوی پاسخ بگشاید و به ما، خاصه به پرسشگر این دفتر، در این چند دهه عمر تبعید اجازه و امکان ندهد که داوطلبانه زبان، قلم و ابزار پرسیدن و در جستجوی پاسخ را بر زمین نهد.

‌

جنبش سبز وسه دگرگونی ساختاری

‌HH

‌…تغییر رژیم… که حالا در جریان‌ش هستیم و یک زمان تصور می‌شد تنها از راه قیام مسلحانه، مبارزه مسلحانه و انقلاب خونین به وقوع می‌پیوندد، اما این تفکر اندک اندک تغییر کرد و موضوع اصلاح‌طلبی پیش آمد زیرا در خود رژیم علایمی‌ دیده شد که جامعه را به امکان انجام اصلاحات امیدوار می‌ساخت. امروزه ما با تغییر رژیم به معنای تغییر فلسفه حکومت رو به رو هستیم و نه به مفهوم تغییر جمهوری اسلامی.

‌

به او که سرهنگ نیست! / سپیده جدیری

‌Jodori‌‌

‌‌خوشحالم که در آن سرزمین تعداد شاعران از سرهنگ‌ها بیشتر است و امیدوارم به احساساتِ این شاعران که زایندهٔ شعر و شعور بوده و است… و حالا، با این شوری که این بار برای شما در کوی و برزنِ آن سرزمین بر پا شده است، می‌دانم که می‌توانم با افتخار در این طرف آب‌ها هم فریاد بزنم که دیارِ من که دیارِ شاعران است، به یک حقوقدان رأی می‌دهد، نه به یک سرهنگ.

‌

… / هیلا صدیقی/ ایران

‌Hila's writing.j#2pg

ما هرجا که باهم نبودیم زخم خوردیم؛ و پیروز شدیم هرجا که همراه بودیم … ما چاره‌ای نداریم جز این که با هم و کنار هم باشیم … به زمین و زمان سوگند اگر نقطۀ عطفی در حیات اجتماعی‌ام باشد، همان خرداد 88 است …اگر 88 هزار بار دیگر تکرار شود، هزار بار دیگر رای می‌دهم و هزار بار دیگر سبز می‌شوم …

‌

اندر رسالت رسانه‌ها / احمد کریمی حکّاک

‌karimi_hakkak04مروری مختصر در کتاب ایرج گرگین: امید و آزادی مرا به این آگاهی رهنمون می‌شود که گرگین تا چه اندازه کارکردهای نهادهایی همچون رادیو و تلویزیون را می‌شناخت، که او چگونه با روحیه و رویة اعتدال‌گرا همواره هر سخنی را به نقطة میانی و نکته‌های مرکزی آن می‌کشاند و در کفّه‌ای از ترازوی انصاف می‌نشاند، که او چه سان و با چه سخت‌کوشی- شاید حتی می‌توان گفت با جان‌فشانی- به آرمان آزادی امید داشت و امیدوار از این جهان چشم بربست.

‌

مروجان مذهبی / آيندگان 22 مرداد 1348 / داريوش همایون

‌در ایرانِ نو دین و تحولات اجتماعی همیشه سیر هماهنگی نداشته‌اند. به علت‌های پیچیده تاریخی و اجتماعی، دین در برابر هیئت سیاسی از یک سو و موج بالاگیرنده نوسازی جامعه از سوی دیگر همواره مناسب‌ترین عکس‌العمل‌ها را ابراز نداشته است. دین در مسیر خاص خود بوده است و دیگر شئون زندگی جامعه در مجاری خاص خود جریان یافته‌اند. از زمان آشنائی ایرانیان با غرب این پدیده “دو فرهنگ” هر روز نمایان‌تر شده است.

‌

نگاه ماندانا زندیان به کتاب «بخوان به نام ایران» درهفتمین نشست کتاب ماه تهرانتو (مه ۲۰۱۳)

mandana3«بخوان به نام ایران؛ داریوش و پروانه فروهر، به روایت پرستو فروهر» حکایت مرگ‌هایی است که زندگی جاودانه‌اند. بازه‌‌ای از حافظۀ تاریخی که با مرگ دکتر مصدق گشوده‌می‌شود، از خشونتی که در دوران‌های گوناگون بر پیکر و روان جامعۀ ایرانی رفته‌‌است، می‌گذرد و در بستری از یاد دکتر فاطمی با قتل فروهرها به انجام می‌رسد.

سخنان دکترجواد طباطبایی در نشست تخصصی «مکتب تبریز» در تبریز

‌zavalandishe.jpg1

ایران امروز، بخشی از ناحیه بسیار بزرگ جغرافیایی بوده که به تدریج از همدیگر جدا شده‌اند… ایران امروز در قلب و مرکز این ناحیه واقع شده است و به رغم فراز و نشیب‌های تاریخی هنوز استواری و استحکام خود را حفظ کرده است.

‌

“هر احتمالی برای انسان تکلیف می‌آورد.”/ فرخنده مدرس

‌Farkhomdeh 3

وضع مردمانمان بد است و بر سر راه کشور خطرهای بسیار کمین کرده است، رژیم تنها راه سرکوب و نمونه دست پا زدن بشار اسد را الگوی خود کرده است. سودای تجزیه کشور بسیار بیشتر و گسترده‌تر از مرزهائی‌ست که رفسنجانی اشاره کرده است … ایشان شاید به ملاحظه بدتر نکردن رابطه با کشورهای همسایه و منطقه و جلوگیری از کیش دادن سلفی‌های خون‌آشام به مرزهای کشور همه‌ی کانون‌های مرزی خطر را نشمرده‌اند. در چنین وانفسای بزرگی، تکلیف ما تبعیدیان چیست؟

‌

«سفر برای وطن»

«سفر برای وطن»، شعر: نادر ابراهیمی؛ موسیقی: فریدون شهبازیان؛ صدای محمد نوری

نه تنها با رشد اقتصادی / آیندگان ۱۶ مرداد ۱۳۴۸ / داریوش همایون

ayandegan2‌

ایتالیا جامعه‌ای بیمار و از جهات اجتماعی و سیاسی متوقف است. بحران حکومتی آن به حدود بحران رژیم رسیده است. در افق ماه‌های آینده از ثبات و اصلاح اثری نیست. آنچه هست شورش است یا کودتا. حتی فاشیست‌ها به جائی رسیده‌اند که به کمک ارتشی‌ها امیدهائی در دل می‌پرورند.

‌

نیکسون در رومانی / آیندگان ۱۴ مرداد ۱۳۴۸ / داریوش همایون

‌ayandegan2

نخستین رئیس جمهور آمریکائی در سرزمین کمونیست‌ها موفقیت بزرگی به دست آورد. سفر نیکسون به رومانی و استقبال بی‌سابقه از او، هر دو بیش از نتایج عملی مستقیم جنبه سمبولیک داشت. ولی سمبول‌هائی بسیار مهم.

‌

زبان بغض، زبان مبارزه / فرخنده مدرس

‌Farkhomdeh 3

آنچه امروز ما در رفتار، نوشتار و گفتارمان به نمایش می‌گذاریم، حکایتی‌ست از آن چه در آینده از عهده‌‌ی آن برخواهیم آمد. فراتر از آن؛ آینده به یک باره ظهور نمی‌کند. کردار و گفتار امروز ما در ساختن فرهنگی آن نقش جوهرین دارد.

مراکش در سه‌راهی قاره‌ها / آیندگان ۶ مرداد ۱۳۴۸ / داریوش همایون

مراکشی‌ها می‌خواهند مراکشی بمانند نه پیاده‌ای در دست هر نیروی مسلطی در دنیای عرب. آنها فراموش نکرده‌اند که همواره با اعراب شرقی تفاوت داشته‌اند. آنها نه هرگز زیر نفوذ خلافت‌های اموی و عباسی بوده‌اند و نه فاطمی و عثمانی، پیوندهای تاریخی‌شان با اعراب شرقی جنبه مذهبی و فرهنگی داشته است. به همین جا هم بس می‌کنند.

«امکان عادی تشخیص حقیقت از خطا در جامعه‌ای که سانسور بر آن فرمان‌روائی می‌کند وجود ندارد.» / گفت‌وگوی ماندانا زندیان با دکتر باقر پرهام پیرامون شب‌های شعر گوته

parham_bagher03افرادی به جایی می‌رسند که حقیقت را نه در عمل خلاق و فعال اجتماعی بلکه در لا‌به‌لای سطور نوشته‌ها و در طنین توخالی الفاظ که جنبۀ الوهیت و تقدس به خود می‌گیرند بجویند. قشری بودن و تعبد از یک سو، و قهرمان‌نمایی لفظی از سوی دیگر، لازم و ملزوم چنین فضایی از تفکرند که رابطۀ خویش را با عمل قطع کرده است. بدین‌سان تفکر اجتماعی قدرت انتقادی خود را از دست می‌دهد و قادر به باز‌شناسی حقیقت از خطا نخواهد بود.

در اندوه میهن خویش شریکیم…

ma1

در هر رنجی، یا در هر احساسی، یا در هر شور و شهوتی، مرحله‌ای هست که به شخصی‌ترین و بیان‌نشدنی‌ترین چیز در انسان تعلّق دارد و مرحله‌ای هست که به هنر تعلق دارد. اما در مرحله‌ی نخست، هنر کاری با آن نمی‌تواند بکند. هنر فاصله‌ای‌ست که زمان به رنج می‌دهد.

زبان همجنس‌گرایانه در ایران غمگین است / گفت‌وگو با رامتین شهرزاد، شاعر و سردبیر مجله‌ی «چراغ» / سپیده جدیری

ramtin shahrzad2اعتقاد دارم نوشتن از درون آدم سرچشمه می‌گیرد و این درون، آگاهانه یا ناآگاهانه متصل است به چیزی که واقعاً هستی. لازم نیست بگویم همجنس‌گرا هستم تا بقیه متوجه این واقعیت بشوند ـ واقعیتی که حداقل برای من یکی انتخاب نبوده است، یعنی من همین شکلی متولد شده‌ام، زندگی کرده‌ام و کار می‌کنم: پسری که به همجنس‌ خودش عشق می‌ورزد و علاقه دارد.