دسته: پیشباز هزاره سوم

‌ پیشباز هزاره سوم رساله‌هائی در سیاست، تاریخ، فرهنگ داريوش همايون ‌ ‌ چاپ: نشر تلاش اوت 2009   Talash / Sand 13 21073 Hamburg Germany Tel.: 0049 40 765 50 61 Talashnews@hotmail.com ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ فهرست پيشگفتار   از سده بيست به هزاره سوم بخش اول دگرگوني اجتماعي صحنه‌سازي نيست پيشبرد آنچه در 17 دي آغاز شد…

پیشگفتار هزاره دوم بر ایرانی چشم گشود که از شب تیره فرمانروائی عرب بر بامداد سه سده زرین ایران و رنسانس کوچکی که تا اروپا رسید بیدار می‌شد. هزاره سوم، ایران را در کارزاری هر روزه با روایت دیگری از همان شب تیره می‌یابد. مانند هزار سال پیش باز همان نشانه‌های ناهمساز نومیدی تا خوشبینی،…

از سده بیست به هزاره نو در این نخستین روزهای سالی كه آغاز سده و هزاره‌ای نیز هست انسان به دشواری می‌تواند به آینده نیندیشد؛ و آینده‌بینی چیزی جز فرافكنی projection گذشته نیست. ما آینده را تنها در پرتو گذشته می‌توانیم ببینیم ــ حتا هنگامی كه داستان علمی تخیلی می‌نویسیم. در این همزمانی تاریخی، سده‌ای…

بخش اول ـ دگرگونی اجتماعی صحنه‌سازی نیست از همان فردای انقلاب اسلامی، یك مساله مركزی بر اجتماع ایرانی برونمرزی كه هزار هزار بر آن می‌افزود، سایه انداخت: نظریه توطئه. از آن پس هرچه از اندیشه و عمل اكثریت این اجتماع بوده به ‏صورتی، از این نظریه تاثیر پذیرفته است. چیرگی توطئه اندیشی بر ذهن بسیاری…

بخش اول ـ پیشبرد آنچه در 17 دی آغاز شد این روزها با هفده دی همزمان شده است. هفده دی روزی بود (در ١٣١۴/1936) كه زنان ایرانی بطور ‏رسمی و به دستور دولت از پوشیدن روی خود در بیرون خانه منع شدند. نام رسمی آن رویداد كشف حجاب ‏بود، اما بسیار بیش از برافتادن پرده…

بخش اول ـ 28 مرداد مهم‌ترین رویداد جهانی پنجاهمین سالگرد 28 مرداد در یک فوران تبلیغاتی و سیاسی، با چنان سر و صدائی گذشت که خود یکی از مهم‌ترین رویدادهای سال شد. پنجاه سال برای سپردن هر رویدادی به تاریخ می‌باید بس باشد. آلمان و فرانسه پس از سه جنگ در چهار نسل پیاپی که…

بخش اول ـ چهل سال پس از یک انقلاب اجتماعی ششم بهمن را اگر دوستی به یاد نیاورده بود از این خاطر نیز می‌گریخت ــ با همه اهمیتی که در زندگی من ‏داشت و مرا به امکان اصلاح آن نظام و ضرورت کارکردن از درون نظام برای اصلاح آن متقاعد کرد. ششم بهمن روزی بود…

بخش اول ـ دمکراسی خم رنگرزی نیست درباره دمکراسی در ایران و دوره‌های کوتاه آن در سده گذشته، به ‌اندازه کافی کلیشه‌های تکراری شنیده‌ایم. برداشت روزنامه‌ای و تبلیغاتی از دمکراسی و مشروطه که دیرزمانی بر جستارهای ”علمی” نیز چیره بود (علمی‌که با پیشداوری آغاز شود پیشاپیش خود را نفی می‌کند) تصویر محو شکسته‌ای از یک…

بخش اول ـ موانع دمکراسی و تفاهم ملی در ایران اکنون که ندای دمکراسی از هر سو به گوش می‌رسد تاملی بر مسئله تفاهم ملی لازم است زیرا کارکرد دمکراسی بسته به آن است. در جامعه‌ای که هر گروه با دیگری در کشاکش سازش ناپذیر باشد ممکن است دمکراسی چندگاهی بپاید ولی نمی‌تواند برقرار بشود.…

بخش اول ـ پرورش دمکراسی در نبردی با فرهنگی و روان ایرانی لس‌آنجلس بیش از هر اجتماع ایرانی در خارج، به تعبیر و تا حدودی آزمایشگاه و آموزشگاه دمکراسی جامعه ایرانی است. بزرگ‌ترین شهر ایرانی است در بیرون ایران، با جمعیتی که با هر شهر متوسط ایران پهلو می‌زند؛ و قدرت خریدی که از دسترس…

بخش اول ـ پادشاهی همه چیز نیست ولی لیبرال دمکراسی هست بحث پرمعنی و سودمندی که آقای علی کشگر پیرامون قطعنامه کنفرانس جنبش سبز حزب مشروطه ایران گشوده‌اند (خاستگاه فتحنامه لیبرال دمکراسی برابری انسان‌هاست، تلاش آنلاین) بسیار بجاست زیرا فرصتی می‌دهد که به ایهام‌های فزاینده در موضوع شکل حکومت پادشاهی و نظام سیاسی دمکراسی لیبرال…

بخش دوم ـ انقلاب اسلامی، انقلاب مشروطه و انقلاب دیگر مقایسه انقلاب مشروطه ۱۹۰۶/۱۲۸۵ و انقلاب اسلامی ۱۹۷۹/۱۳۵۷ یک بررسی در ادامه و تضاد است. انقلاب اسلامی از نظری ادامه انقلاب مشروطه و از نظری آنتی‌تز یا برابرنهاد آن است. جامعه ایرانی در این هفتاد و دو سال چندگام به پیش و چندگام به پس…

بخش دوم ـ تنها روزی كه مایه كشمكش نیست اگر پدرم زنده می‌بود چند هفته‌ای دیگر نود و پنجمین زادروز‌ش را جشن می‌گرفتیم. او با تفاوت چند هفته همسال انقلاب مشروطه بود كه در این روزها گروه‌هائی از ما نود و پنجمین سالروزش را گرامی می‌داریم. ”گروه‌هائی از ما” جز اقلیتی را دربر نمی‌گیرد. دیگران…

بخش دوم ـ یک روز تاریخی و یک روز یاد ماندنی روزهای تاریخی مانند زیبائی، در چشم بیننده‌اند. کسان می‌توانند نظر‌های متفاوت خود را درباره روزهای تاریخی داشته باشند و در پایان، تاریخ داوری خواهد کرد. ماه مرداد برای ایرانیان یاد‌آور دو روز مهم است، چهاردهم و بیست و هشتم. از پنجاه سال پیش رقابتی…

بخش دوم ـ مشروطه سنتی ماندگار برای آینده تاریخ ایران در سده بیستم، تاریخ مشروطیت است. اندیشه‌هائی که از جنبش مشروطه در آغاز این سده برخاست درصورت‌های گوناگون خود حتا درصورت‌های انحرافی و واکنشی، تاریخ این ‌صدساله را ساخته است و آینده قابل پیش‌بینی جامعه ایرانی نیز زیر تاثیر همان اندیشه‌ها و تجربیات شکل خواهد…

بخش دوم ـ رضا شاه، بزرگ‌ترین ایرانی سده بیستم سده بیستم گذشت و ما نتوانستیم بزرگ‌ترین ایرانی آن سده را برگزینیم. در خود ایران جای آن نبود و در بیرون ایران بر چه می‌شد همرائی کرد که در آن باره بتوان به توافقی رسید؟ مانند هر موضوع مهم دیگری در سیاست و تاریخ، به نظر…

بخش سوم ـ زندگی و مرگ رسانه‌ای زن روزگار ما در واپسین روز ماه اگوست شاهزاده خانم دیانا به مرگی که درخور چنان زندگانیی بود درگذشت. او که زندگی‌ش را بر صفحات رسانه‌ها گذرانیده بود در واقع به دست آنان نیز کشته شد ــ یک فراورده و قربانی رسانه‌ها، چنانکه در همه زندگی کوتاه‌ش بود،…